Ege Bölgesi Domates Üretim Alanlarında “Tomato Brown Rugose Fruit Tobamovirüs”ün Real Time-PCR yöntemi ile Araştırılması
Proje no. 25258 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2022
Özet
<p>“Solanaceae” familyasına ait bir bitki türü olan domates, dünyada yetiştirilen başlıca sebze türleri arasında yer almaktadır. Domates yetiştiriciliğinin geniş alanlara yayılmasını sağlayan en önemli etmenlerden biri, bitkinin adaptasyon yeteneğinin yüksek oluşudur; ancak bitki materyalleri hastalıkların farklı bölgelere taşınımını hızlandırmakta; böylelikle ortaya çıkan hastalık ve zararlılarla mücadele günümüz tarımının önemli sorunları arasında yer almaktadır. Özellikle virüs hastalıkları -virüslere karşı koruma sağlayan antiviral ajanların henüz geliştirilememiş olması nedeni ile- bitki üretim sistemini sınırlayan en önemli etkenlerden biridir.</p><p>Bu çalışmanın kapsamını domates üretimi açısından potansiyel tehlike oluşturan Domates Kahverengi Meyve Buruşukluk Virüsü (Tomato Brown Rugose Fruit Virus- ToBRFV) oluşturmaktadır.</p><p>Tütün Mozaik Virüsü (Tobacco Mosaic Virüs-TMV) ve Domates Mozaik Virüsüne (Tomato Mosaic Virüs-ToMV) karşı dayanıklılığı koruyan Tm-2² R geninin, ToBRFV’ ye karşı hiçbir koruma sağlamaması, domates üretimi açısından ciddi bir tehdit olarak değerlendirilmektedir. Diğer Tobamovirüsler gibi ToBRFV de stabildir ve (tarım araçları, eller, giysi ve bitkiden bitkiye) temas ve bitki üretim materyali (aşılama, kesme) ile kolaylıkla bulaşabilir. ToBRFV’ nin topraktan bulaştığı varsayılmakla birlikte, Bombus arılarının TOBRFV vektörü olarak hastalığın yayılımını artırdığı bildirilmiştir. Buna ek olarak ToBRFV, Tobamovirüslere karşı dayanıklılığı artıran -domateste Tm22 ve biberde L1, L2, L3 genlerini- etkisiz hale getirerek bitkide enfeksiyona neden olmaktadır.</p><p>Bu çalışmada, Türkiye’de ve Dünya’da yeni kabul gören ToBRFV başta olmak üzere ToMV ve TMV’ nin Ege Bölgesi domates üretim alanlarında Real time-PCR yöntemi ile araştırılması amaçlanmaktadır. Pozitif bulgu saptanması halinde sonuç iki farklı primer çifti ve filogenetik analiz ile doğrulanarak virüsün moleküler özellikleri belirlenecek ve dünya izolatları ile karşılaştırması yapılacaktır.</p>