Türkiye Maksimum Yağışlarının Şiddet-Süre-Tekerrür Eğrilerinin Değerlendirilmesi
Proje no. 23617 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2022
Özet
Yağış şiddeti-süre-tekerrür eğrileri gözlemlenmiş maksimum yağışların frekans analiziyle elde edilmekte ve yağışların şiddeti, süresi ve frekansı (tekerrür) arasındaki ilişkiyi ifade etmektedirler. Bu eğriler su kaynakları projelerinin güvenli ve ekonomik olarak planlanmasında, tasarlanmasında ve özellikle şehir yağmur suyu sistemlerinin boyutlandırılmasında sıklıkla kullanılmaktadır.<br /> İklimdeki yerel veya küresel değişimler yağış olaylarının şiddet, süre ve frekansının değişmesine neden olmaktadır. İklim değişikliğinin maksimum yağışlar üzerindeki potansiyel etkilerini ölçmek ve değerlendirmek, bilhassa şehir taşkınlarına karşı alınacak önlemlerle oluşabilecek can ve mal kayıplarını azaltma konusunda büyük öneme taşımaktadır. Maksimum yağışlara ait şiddet-süre-tekerrür eğrilerinin elde edilmesi ve incelenmesi gelecekteki iklim senaryoları açısından da yaşamsal öneme sahiptir.<br /> Literatürde pek çok uygulamada, yağış şiddeti-süre-tekerrür eğrilerini elde etmede bir meteoroloji istasyonunun farklı standart sürelerine karşılık gelen maksimum yağışları için farklı olasılık dağılım modelleri uygulanmakta, bu da frekans analizi sonucunda daha küçük sürelerde daha büyük yağış yükseklikleri tahmin edilebilmesine yol açmaktadır. Bu proje kapsamında, bahsedilen aksaklığın ortadan kaldırılabilmesi amacıyla her istasyonu başarıyla temsil eden tek tip bir olasılık dağılım modeli uygulanacaktır.<br /> Çalışma sonucunda, Türkiye geneli için elde edilecek yağış şiddeti-süre-tekerrür eğrilerinin özellikle küresel iklim değişikliğinin zirveye ulaştığı son 15-20 yılda nasıl değiştiği incelenecek, bu değişimin iklim değişikliğiyle ilişkisi ortaya konulmaya çalışılacaktır. Böylelikle gerek su yapılarının, gerek taşkın koruma yapılarının, gerekse yağmur suyu drenaj sistemlerinin etkin bir biçimde boyutlandırılmasına olanak sağlanacaktır. Diğer yandan geleceğe yönelik iklim değişikliği senaryolarında en önemli girdilerden biri olan yağış şiddetleri ile ilgili veriler güncellenmiş olacaktır.