Bir kültürel miras olan tarhananın geleneksel ekolojik bilgi aracılığı ile nesiller arası aktarımı Kemalpaşa örneği
Proje no. 20760 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Globalleşme ile karşı karşıya olan toplumların sahip oldukları kültürel mirası koruması ve sürdürmesi her geçen gün zorlaşmaktadır. Özellikle insanlığın sözel kültürel belleğinde yer alan deneyimleri ve birikimi ifade eden somut olmayan kültürel miras toplumun devamlılığı açısından da oldukça önemlidir. Kültür gibi somut olmayan kültürel miras da zaman içerisinde değişmekte ve gelişmekte, yeni nesillere zenginleşerek aktarılmaktadır. Ancak birçok somut olmayan kültürel miras unsuru da globalleşme ve kültürel homojenleşme nedeni ile tehdit altındadır. Sözlü ve somut olmayan kültürel miras, uluslararası alanda kültürel kimliğin hayati bir parçası olarak tanımlanmaktadır. Kültürel çeşitliliğin korunması da buna bağlı görülmektedir. Bu anlamda Türk yemek kültürünün bir parçası olan tarhana da nesiller arasında sözlü ve uygulamadaki deneyimlerin aktarılması ile günümüzde kadar gelmiştir. Ancak aktarım sürecinde kentleşme ve globalleşme nedeni ile tarhanaya ait geleneksel ekolojik bilginin kayıp olabileceği düşünülmektedir. İnsanların yüzyıllar boyunca birlikte yaşamalarının bir sonucu olarak ortaya çıkan deneyimlerin bir toplamını ifade eden geleneksel ekolojik bilgi, ritüellerden, uygulama biçimlerine, sözlü kalıp ifadelerden beden diline kadar geniş bir birikimi kapsamaktadır. Bu çalışma tarhananın geçmişten günümüze nesiller arası nasıl aktarıldığını belirlemek, çeşitli sosyo-kültürel ve demografik değişkenlerin aktarımı nasıl etkilediğini ortaya koymak ve bu geleneksel ekolojik bilginin aktarımının kesilmesini engelleyecek unsurları değerlendirmeyi hedeflemektedir.