Yalnızca Türkiye ve Kırım'da Doğal Yayılış Gösteren Crepis purpurea Willd.) M.Bieb. (Asteraceae) Türünün Taksonomik, Biyolojik ve Ekolojik Özellikleri
Proje no. 20983 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Crepis cinsinin dahil olduğu papatyagiller (Compositae/Asteracea) ailesi yaklaşık 1535 cins ve 23000 tür ile dünyanın en fazla tür içeren bitki grubudur. Bu cins dünyada yaklaşık 672 tür ile temsil edilirken, cinsin Türkiye’de 37 türü bulunmaktadır ve bunlardan 7’si (%18,92) ise ülkemize özgü, endemik türlerdir (Davis, 1965-1985, 1988; Güner ve ark., 2000).<br /> Crepis purpurea çok yıllık bir tür olup, Türkiye’deki Crepis türlerinin içinde, tek mor ve çok yıllık çiçekli tür olma özelliğine sahip bitki türüdür. Uzun yıllar boyunca Kırım endemiği olarak ele alınmış bir türdür (Rubtsov,1972, Flora SSSR, ). Gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda türe ait birkaç popülasyon Türkiye’de Ankara sınırlarında [A4 karesi yayılış] yayılış gösterdiği görülmüştür (Ayyildiz, 2010). Türkiye’deki ilk toplanması Yıldırım Akman tarafından 1975 yılında belirtilen bölgeden yapılmıştır. Crepis purpurea endemik olmamasına rağmen yaşam alanları giderek azaldığı ve yüksek insan tahribatına uğradığı için tehlike altındaki bitkiler sınıfında yer alır. Türkiye (Ekim, 2000), Ukrayna (Didukh, 2009), Kırım Bitkileri Kırmızı Kitapları (Yena&Fateryga2015) ve Bern Sözleşmesi Ek-I koruma altında ele alınmaktadır.<br /> <br /> Hedef tür üzerine gerçekleştirilecek popülasyon düzeyindeki çalışmalar sonucunda ekolojik morfolojik, moleküler, anatomik ve üreme biyolojisine yönelik çalışmalar sonucunda bu taksona ait Kırım ve Türkiye popülasyonları üzerinde hayat döngüleri ortaya konulmaya çalışılacak. Moleküler ve morfolojik çalışmalar sonucunda ise her ülkede yeralan popülasyonların aynı tür altındamı değerlendirileceği yoksa yeni birer alttür veya Türkiye popülasyonlarının yeni bir tür mü olacağı açıklığa kavuşturulacaktır.<br />