İzmir ili çevresinde sığırlarda cryptosporidiosis yaygınlığının araştırılması ve tür tayininin yapılarak zoonotik riskin belirlenmesi
Proje no. 20850 · Durum: Kapanmış · 2020
Özet
Cryptosporidium tıbbi ve veteriner öneme sahip zoonoz bir parazittir. Cryptosporidiosis, insanlar dâhil çok sayıda omurgalıda gastrointestinal şikâyetlere neden olmaktadır. Enfeksiyon insanlarda C. parvum ve C. hominis tarafından oluşturulmaktadır. C. hominis sadece insanlarda enfeksiyona neden olurken C. parvum başta sığırlar olmak üzere birçok memeliyi enfekte etmektedir. Sığırlarda C. parvum dışında C. ovis, C. andersoni ve C. ryanae diğer çok görülen türlerdir.<br /> Hem immün sistemi sağlam bireylerde, hem de immün sistemi baskılanmış hastalarda cryptosporidiosis, kendisini diyare ile gösteren bir hastalıktır. İmmun sistemi sağlam bireylerde hastalık kendini sınırlayan karakterde iken immun sistemi baskılanmış hastalarda kronik kolera benzeri ishallere kadar çok farklı şekillerde ortaya çıkabildiği ve ölümle sonuçlanabildiği belirtilmektedir.<br /> Hastalık buzağılarda özellikle neonatal dönemde başta ishal olmak üzere, dehidrasyon, abdominal ağrı ve depresyona ve ölüme neden olmaktadır. Hastalıktan kurtulan buzağılar duyarlı sürüler için enfeksiyon kaynağı olarak kalır. Ayrıca klinik belirti göstermeyen yetişkinlerde canlı ağırlık artışında sürekli bir azalmaya neden olmaktadır.<br /> İzmir, Türkiye’nin en yüksek nüfusa sahip üçüncü büyükşehridir. Şehir ayrıca yoğun olarak büyükbaş hayvancılığın yapıldığı önemli bir merkezdir. Bu sebeple insanlar ile sığırların yoğun olarak temas ettiği bölgelerden biridir. Daha önceki çalışmalarda İzmir ilinde insanlarda %33,47 oranında Cryptosporidium tespit edilmiştir.<br /> Bu çalışmanın amacı: İzmir ili ve çevresinde sığırlarda Cryptosporidium yaygınlığının araştırılması ve tür tayininin yapılmasıdır. Tür tayinin yapılması ile zoonotik risk ortaya çıkarılacaktır. Bu amaca ulaşmak için öncelikle sığırlardan dışkı örnekleri toplanacaktır. Dışkı örnekleri mikroskobik ve moleküler yöntemlerle incelenerek Cryptosporidium türleri tespit edilecektir. Pozitif saptanan örneklere multipleks tür spesifik nested PZR ve RFLP yapılarak tür tayini yapılacaktır.