Klinik Enterobacteriaceae izolatlarında fosfomisin direncinin moleküler epidemiyolojisi ve biyolojik özelliklere etkisi
Proje no. 21813 · Durum: Kapanmış · 2020
Özet
Fosfomisin, Streptomyces türlerinden elde edilen fosfoenolpirüvat analoğu olan, geniş spektrumlu bir antibiyotiktir. Bakteri hücre duvarındaki N-asetil muramik asit oluşumundan sorumlu olan murA enzimini geri dönüşümsüz olarak inhibe ederek bakterisidal etki gösterir. Uzun yıllar boyunca çeşitli ülkelerde komplike olmayan idrar yolları enfeksiyonlarının tedavisinde sıklıkla kullanılan fosfomisin, dirençli mikroorganizmaların oluşturduğu enfeksiyonların artmasıyla birlikte tekrar gündeme gelmiştir. Genişlemiş spektrumlu beta laktamaz (GSBL) üreten Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae kökenlerine ve metisilin dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) gibi gram pozitif bakterilere karşı etkili olması ve benzersiz etki mekanizması sayesinde diğer antibiyotiklerle çapraz direnç görülmemesi kullanımını arttırmıştır. Ancak buna bağlı olarak dirençli kökenler görülmeye başlamıştır.<br /> Enterobacteriaceae üyesi bakterilerde, fosfomisinin hücre içerisine alımını sağlayan proteinleri kodlayan genlerdeki ve hücre içindeki hedefi olan murA geninde görülen mutasyonlar sonucu fosfomisin direnci gelişebilmektedir. Ayrıca fosfomisini modifiye ederek etkisiz hale getiren FosA, FosB, FosX, FomA ve FomB genleri de dirençten sorumludur. Bakteride bir antibiyotiğe karşı direnç gelişmesi bakteriye “fitness cost” olarak tanımlanan, üreme hızında ve virülans faktörlerinde azalmaya yol açan biyolojik bir bedel getirebilmektedir. Planlanan çalışmada, Enterobacteriaceae üyesi bakterilerde fosfomisin direnç sıklığının ve dirençli bakteriler arasındaki klonal yakınlığın belirlenmesi, fosfomisin direncinden sorumlu genlerin varlığının araştırılması hedeflenmiştir. Ayrıca fosfomisin duyarlı ve dirençli bakteriler arasında virülans genlerinin ekspresyon düzeyleri arasındaki farklar ve bunun biyofilm oluşumu gibi bazı fenotipik özelliklere yansıması da değerlendirilecektir.