SÜT SIĞIRCILIĞINDA HAYVAN REFAHI EKONOMİSİNİN ANALİZİ VE TARIM POLİTİKALARI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ: İZMİR İLİ ÖRNEĞİ
Proje no. 900 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Bu araştırmanın ana amaçları; İzmir ilinde süt sığırcılığında, teknik ve ekonomik açıdan etkin işletmelerin belirlenmesi, etkinlik düzeyi belirlenen işletmelerle hayvan refahı arasındaki ilişkinin ortaya konması, işletmelere yönelik hayvan refahı endekslerinin oluşturulması ve ekonomik etkinlikle ilişkilendirilmesi, ayrıca, süt sığırcılığında yetiştiricilerin hayvan refahına yönelik farkındalıklarının ortaya koymaktır. Bu kapsamda, oransal örnekleme yöntemiyle belirlenmiş toplam yüz süt sığırı yetiştiricisi ile yüz yüze anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Veri Zarflama Analizi (VZA) ile işletmelerin teknik ve ekonomik etkinlikleri belirlenmiştir. Bu işletmelerin, hayvan refahı ile ilişkisi Tobit Modeli kullanılarak ortaya konmuştur. Hayvan İhtiyaç Endeksi (HİE), 100 işletme için ayrı ayrı oluşturularak, işletme etkinliği ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca, Multinominal Lojistik Regresyon Modelinden yararlanılarak üreticilerin hayvan refahı hakkında farkındalık düzeyini etkileyen sosyo-ekonomik faktörler belirlenmiştir. VZA sonuçlarına gore, girdi odaklı modelde işletmlerin %25’inin, çıktı odaklı modelde %27’sinin etkin çalıştığı belirlenmiştir. Ayrıca, Tobit Analizi sonuçlarına gore, yetiştiricinin yaşı ve sağmal sayısı; hayvan refahı değişkenlerinden yemleme yapılış şekli, süt verimi, mastitis görülme sıklığı, döl tutma oranı, kötü hayvan refahı sebepleri konusunda bilgi sahibi olma durumu işletmelerin etkin olma olasılığını etkilemektedir. Mastitis görülme sıklığının uzaması ile işletmelerin ekonomik etkinlikleri %35 artmaktadır. Hayvan İhtiyaç Endeksi sonuçlarına gore, ölçek büyüklüğü yüksek olan işletmeler en yüksek endekse sahip olup, bu işletmelerin aynı zamanda etkinlik düzeyi de yüksektir. Multinominal Analiz sonuçlarına göre, hayvan refahı farkındalık (bilgi düzeyi) olasılığını eğitim, yaş ve deneyim etkilemektedir. Yetiştiricinin yaşının 40 yaş üzeri olması olmamasına gore, hayvan refahı farkındalık olasılığını düzeyini negatif yönde 0.83 etkilemektedir. Araştırma sonucunda, öncelikle genç ve iyileştirilmiş hayvan refahı koşullarına adastasyon sağlayabilen yetiştiricilerin desteklenmesi, hayvan refahına uyum ile ilgili yasal zorunlulukların getirilmesi, hayvan refahında bölgesel ve mikro düzeyde eş zamanlı araştırmaların yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: süt sığırcılığı, hayvan refahı, very zarflama analizi (VZA), hayvan ihtiyaç endeksi (HİE).