İşle ilişkili iyi oluşta iş talepleri, iş yapılandırma ve eylem yönelimi rollerinin günlük çalışmasıyla incelenmesi
Proje no. 32401 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Proje, çalışanların günlük çalışma süreçlerinde deneyimledikleri iş özelliklerinden olan iş talepleriyle işe dair iyi oluş arasındaki ilişkiyi, aracı ve düzenleyici süreçlerin de dahil edildiği kapsamlı bir model ile incelemeyi hedeflemektedir. İş Talepleri ve Kaynakları Modeli, Zorluk ve Engel Talepleri Modeli, Kaynakların Korunması Kuramı ve Eylem Kontrolü Kuramından hareketle engel iş taleplerinin çalışanların işle ilişkili iyi oluş göstergelerinden işle bütünleşmeyle negatif, işten kaçınma ile pozitif yönde ilişkili olacağı beklenmektedir. İş yapılandırma türlerinden olan kaçınma biçimindeki bilişsel iş yapılandırmanın ise öne sürülen bu ilişkilerde aracı rolde olduğu öngörülmüştür. Zorluk iş taleplerinin yaklaşma biçimindeki bilişsel iş yapılandırma aracılığıyla, işe dair iyi oluş göstergeleri ile pozitif yönde ilişkili olacağı öngörülmüştür. Modelde, öne sürülen aracılık ilişkilerinde eylem yönelimli olmanın düzenleyici rolü olduğu, eylem yönelimi düzeyi yüksek çalışanların iş talepleri karşısında işlevsel iş yapılandırma süreçlerini daha fazla benimseyerek iş gününde daha yüksek düzeyde iyi oluş bildirecekleri beklenmektedir. Çalışma modeli, yaklaşık olarak 145 çalışandan birbirini takip eden beş iş günü boyunca elde edilmesi hedeflenen veriyle çok düzeyli modelleme kullanılarak sınanacaktır. Çalışma bulguları, farklı türdeki iş talepleriyle bu taleplerin şekillendireceğinin öngörüldüğü farklı iş yapılandırma biçimlerinin durumluk (state) bakış açısıyla incelenmesi bakımından literatüre özgün katkı sağlama potansiyeline sahiptir. Buna ek olarak iyi oluşun önemli göstergelerinden olan ve iş bağlamında son zamanlarda ivme kazanmaya başlamış olan dayanıklılık yazınına, dayanıklılığın işteki durumsal ve bireysel belirleyicilerini açığa çıkararak özgün değer sunma potansiyeline sahiptir. Son olarak, çalışmada iş talepleri, iş yapılandırma ve iyi oluş süreciyle güçlü bir biçimde ilişkili olduğu düşünülen eylem yönelimini bu bağlamda incelenmesi, bulguların desteklenmesi durumunda iki yazını bir araya getirerek ve özgün katkı sunma potansiyeline sahiptir.</p>