FİLM PARÇALARININ DUYGU UYANDIRMA DÜZEYLERİNİN TÜRKİYE ÖRNEKLEMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ VE STANDART BİR UYARAN SETİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Proje no. 788 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Bu araştırma projesinin amacı, film parçalarının duygu uyandırma düzeylerinin Türkiye örnekleminde değerlendirilmesi ve hedeflenen duyguları etkin şekilde uyandıran standart bir uyaran setinin oluşturulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, literatürde önde gelen uyaran setleri (örn., Gabert-Quillen vd., 2015; Gross ve Levenson, 1995; Hewig vd., 2005; Schaefer vd., 2010) ve Türkiye örneklemine uygulanan anket aracılığı ile elde edilen yeni film sahnesi önerileri sistematik şekilde incelenmiş, ardından çalışmanın uyaran setine dahil edilmiştir. Proje kapsamında, eğlence, şefkat, sakinlik, kızgınlık, tiksinti, üzüntü, korku ve nötr olmak üzere toplam sekiz duygu kategorisi ele alınmıştır. Projenin bir diğer amacı ise, kısa süreli video parçalarının duyguyu benzer şekilde uyandırıp uyandırmadığı sorusunun test edilmesidir (bkz. Cowen ve Keltner, 2017). Buna ek olarak, genel pozitif ya da genel negatif duygu uyandırması öngörülen uyaranlar çalışmaya eklenmiştir. Sonuç olarak, toplam 104 adet uyaran duygu uyandırma düzeyleri açısından test edilmiştir. Yürütülen çevrimiçi uygulama sonucunda, video parçalarına ilişkin uyarılmışlık, değerlik, yoğunluk ve ayrıklık puanları elde edilmiş; her bir uyaran için duygu uyandırma indeksi hesaplanmıştır (bkz. Zupan ve Eskritt, 2020). Bulgular, hedeflenen duyguyu yoğun ve ayrık şekilde uyandıran çok sayıda başarılı film parçası elde edildiğini göstermiştir. Ayrıca, kısa video parçası serilerinin de hedef duyguyu etkin şekilde uyandırdığı görülmüştür. Buna ek olarak, kompozit pozitif ve kompozit negatif kategoriler için de çok sayıda film parçası elde edilmiştir. Dolayısıyla, bu araştırma projesi sonucunda, duyguyu etkin şekilde uyandıran bir uyaran setine ulaşılmıştır. Elde edilen uyaran setinin, hem Türkiye’de, hem de uluslararası alanda duygu konusunda araştırma düzenlemek isteyen araştırmacılar için zengin bir kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.