İnsan Trofoblast Hücrelerinde Yüksek Glukozun Programlı Hücre Ölüm Mekanizmalarına Etkisinin Araştırılması
Proje no. 32225 · Durum: Kapanmış · 2024
Özet
<p> Diyabet hiperglisemi ile karakterize Tip 1, Tip 2 ve gebelikte görülebilen metabolik bir hastalıktır. Gestasyonel diyabet hamile kadınların %17’sini etkileyebilen tanısı gebelikte konmuş olan diyabet tipidir. Gestasyonel diyabet hiperglisemi sebebi olup, plasenta oluşumda anneden fetüse sürekli olarak aktarılan glukozun glukoz taşıyıcı proteinlerinden özellikle GLUT1 ve GLUT3 difüzyonunda başrol oynayan trofoblast hücreleri aracılığıyla kandaki yüksek glukozun fetüse aktarılması ile plasental ve fetal gelişimi doğrudan etkiler. Diyabetin gebelikte komplikasyonlardan en önemlileri plasental yetersizlikten kaynaklandığı bilinen preeklempsi ve fetal büyüme geriliğidir. Plasental yetersizliğin ise trofoblast hücrelerin anormal ölümüyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Uzun zamandır bu hücrelerin ölümünde rol alan tek programlı hücre ölüm mekanizması olarak apoptoz kabul edilmekteydi ancak yapılan son çalışmalar nekroptozun da bu sürece dahil olduğu, diyabet-ilişkili hastalıkların patogenezinde nekroptozun rol aldığı ortaya çıkmıştır. Gebelikte görülen diyabetik komplikasyonlarda ise nekroptozun rolü henüz anlaşılamamıştır ancak preeklempsi ve fetal büyüme geriliği tanılı gebe kadınlardan alınan plasenta örnekleriyle yapılan çalışmalar nekroptozun bu hastalıkların patogenezinde rol oynadığı görüşünü desteklemektedir. Nekroptoz, hücresel şişme, membran bütünlüğünün kaybı ve hücresel bileşenlerin salınımıyla karakterize programlı bir hücre ölüm mekanizmasıdır. RIPK1/RIPK3 kompleksinin oluşumunu RIPK3’ün MLKL fosforilasyonu hücre membranına translokasyonu nekroptozu başlatmaktadır. Projemizde gestasyonel diyabette görülen hipergliseminin hücre kültüründe HTR8/SVneo trofoblast hücrelerinde farklı glukoz konsantrasyonları ile yüksek glukozun programlı hücre ölümü mekanizmalarından apoptoz ve nekroptoza olan etkileri proliferasyon, apoptoz, migrasyon, protein düzeyinde araştırılması amaçlanmıştır. Trofoblast hücrelerinde yüksek glukozla indüklenen programlı ölüm mekanizmalarının anlaşılması, gebelikte görülen diyabetik komplikasyonlar için yeni terapötik hedeflerin belirlenerek yol göstermesi açısından önemlidir.</p><p> </p>