Endemik Yıldız Pelemiri Bitkisinden İzole Edilen ve Yapısal Analizleri Yapılan Saponinler
Proje no. 21173 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
<em>Cephalaria</em> bitki cinsi Caprifoliaceae familyasına ait dünyada son derece zengin kimyasal içeriği ve içerdiği bileşiklerin gösterdiği pek çok farklı aktiviteyle tanınan bir bitki sınıfıdır. Antimikrobiyal, mollussisidal, antifungal, antioksidan ve sitotoksik gibi pek çok farklı aktiviteler de bitkinin tıptan kozmetiğe kadar pek çok alanda kullanım bulmasını sağlamıştır. Dünyada 94 türü bulunan Cephalaria türünün Türkiye florasında 24’ü endemik 40 türü vardır ve çoğunluk olarak Akdeniz Bölgesinde ve Orta Doğu’da bulunmaktadır. Projemizde kullanacağımız <em>Cephalaria</em> türü halk arasında “Yıldız Pelemir” otu olarak bilinmektedir. Ülkemizde pelemir otu özellikle yağı ve tohumları değerlendirilen bir bitkidir. Tohumlardan elde edilen un, ekmek ununa katılarak ekmeğin raf ömrünü artırmada ve özel bir aromatik tat vermekte kullanılır. Ayrıca pelemir yağı ülkemizde dericilik, yem sektöründe ve hayvancılıkta da kullanılmaktadır. <em>Cephalaria </em>cinsi üzerinde yapılan kimyasal çalışmaların çoğu triterpen glikozitler olan saponinleri işaret etmektedir. Saponinler dışında alkaloid, flavanoid ve lignan glikozitlere de rastlanmaktadır. <em>Cephalaria</em> cinsinin yukarıda ayrıntılı bir şekilde anlatılan diğer türlerinin yeni ve biyolojik aktif özellikli bileşikler içermesinin olası olduğu düşünülürse, ü<u>zerinde hiçbir kimyasal ve biyolojik çalışma yapılmamış</u> <em>Cephalaria speciosa </em>Gokturk türü üzerinde çalışmak literatüre önemli katkı sağlayacaktır. Aynı zamanda bitkiden elde edilen doğal bileşikler nanopartikül sentezi için farklı deneme şansları sunacağı gibi tek başına bu izole edilen yapıların yeni çıkma olasılığı ve farklı biyolojik aktiviteler göstermesi de beklenen diğer faydalardır.