BÖRÜLCE ISLAH PROGRAMI İÇİN YEREL POPULASYONLARIN AGROMORFOLOJİK KARAKTERİZASYONU İLE NİTELİKLİ GENİTÖRLERİN BELİRLENMESİ
Proje no. 879 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Türkiye’nin farklı bölgelerinde yetiştirilen börülce popülasyonları yıllar içerisinde devam eden bir yandan doğal seleksiyonlar, diğer yandan ise insan eliyle yapılan yapay seleksiyonlar neticesinde farklı agronomik özelliklere sahip o yöreye özgün yerel börülce popülasyonlarının ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Ayrıca, börülce populasyonlarının morfolojik özelliklerinin tanımlanması ile ıslahçılara genetik materyal oluşturmak bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Ege Bölgesi başta olmak üzere Türkiye’nin farklı bölgelerinden toplam 106 yerel börülce genotipi toplanmış ve iki yıl süren denemelerde 28 agro-morfolojik ve agronomik özellik incelenmiştir. Börülce genotiplerinin morfolojik karakterizasyonunu sağlayarak istenen agronomik özelikler yönünden ümitvar görülen populasyonlar tespit edilerek daha sonra yürütülecek ıslah programında yarıyol materyali olarak kullanılması hedeflenmektedir. Genotiplerin; çiçek ile ilgili gözlemlerde yaklaşık %50’sinin beyaz çiçek rengine sahip olduğu, ilk çiçeklenme süresinin 40-54 gün arasında değiştiği tespit edilmiştir. Baklalar ile ilgili gözlemlerde; genotiplerin %75’i orta kıvrıklık derecesine sahip oldukları, ilk olgunlaşmış bakla görünmeye kadar geçen süre 53-102 gün, bitkide bakla sayısının ortalama 1.83-44.08 adet/bitki arasında, bitki başına taze bakla veriminin ise ortalama 11.84-149.78 g/bitki arasında değiştiği kaydedilmiştir. Tohum ile ilgili gözlemlerde; bitki başına tane verimi 1.52-27.47 g/bitki ve 1000 tane ağırlıkları 142.92-397.00 g arasında değiştiği belirlenmiştir.