FASULYE YETİŞTİRİCİLİĞİNDE MİKORİZAL UYGULAMALARIN BAZI HASTALIK ETMENLERİ ÜZERİNE ETKİSİ, ALTERNATİF YETİŞTİRİCİLİK KOŞULLARINDA FİTOPATOLOJİK SORUNLARIN BELİRLENMESİ VE EKONOMİK ANALİZİ
Proje no. 990 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Dünyada üretilen yaklaşık 60 milyon ton baklagiller içerisinde fasulye 17.662.028 tonluk üretim miktarına sahiptir. Ülkemiz dünya taze fasulye üretiminde en önemli üreticiler arasında 3.sırada yer almakta ve yıllık üretim miktarı 587.967 tona ulaşmaktadır. Fasulye pas hastalığı [Uromyces appendiculatus (Pers.) C.K.], kök çürüklüğü hastalığı [Rhizoctonia solani (Kühn)], ve fasulye adi mozaik hastalığı (Bean common mosaic potyvirus) Ege Bölgesi koşullarında fasulyelerde zarar meydana getiren en önemli hastalıklardır. Bu hastalık etmenleri uygun iklim koşullarında önemli ürün kayıplarına ve tohum kalitesinde ciddi düşüşlere neden olmaktadır. Durum böyle olunca yapılan zirai mücadele faaliyetlerinin insan ve çevre sağlığı ile agroekosistem ve biyolojik denge üzerine muhtemel yan etkilerini azaltacak şekilde sürdürülebilir tarımsal üretim tekniklerine uygun yapılması son derece önemlidir. Bu çalışmada, fasulyede mikoriza uygulamalarının bitki koruma faaliyetlerinde sürdürülebilir bir uygulama olma durumunu ve entegre mücadele kapsamında kullanıldığında daha az fungisit kullanarak daha sağlıklı ve karlı bir üretim avantajı sağlama durumunu açıklığa kavuşturmak hedeflenmektedir. Elde ettiğimiz bulgulara göre mikoriza uygulaması hassas genotiplerde %40 oranında pas enfeksiyonunun azalışına ve %30,2 BCMV enfeksiyonunun azalışına neden olmuştur. Beklenin aksine kök çürüklüğü hastalığı üzerine herhangi bir etkisi bulunmamıştır. Arazi koşullarında yürüttüğümüz denemelere göre mikoriza uygulaması herhangi bir uygulama yapılmamış bitkilere kıyasla %34 oranında, fungisit uygulamaları ise %65 oranında pas hastalığı çıkışını engellemiştir. Çalışmada yer alan fasulye çeşit ve yerel popülasyonları hidproponik ve topraklı sistemlerde yetiştirilerek agromorfolojik özellikler bakımından incelenmiş ve incelenen özellikler bakımından genotiplerin özelliklerine ve kullanılan ortamlara bağlı olarak genotipler arasında yüksek varyabilite gözlenmiştir. Elde edilen verilere göre kullanılan üç çeşit için de toprak ortamındaki koşullarda daha yüksek verim elde edilmektedir. Perlitte yetiştiricilikte verim en düşüktür. Çeşit açısından karşılaştırma yapıldığında her üç yetiştirme yöntemi açısından 155T çeşidi en yüksek verime sahiptir.