GEBELERDE HUZURSUZ BACAK SENDROMUNUN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ
Proje no. 906 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Amaç: Bu araştırmada, gebelerde Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) sıklığını, şiddetini ve yaşam kalitesine olan etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, İzmir ilinin üç farklı devlet hastanesinin Kadın Doğum polikliniğinde 01.09.2016-31.12.2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini; üç hastaneye başvuran tüm gebeler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, araştırmanın dâhil olma kriterlerini sağlayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden gebeler oluşturmuştur (n=718). Veriler; anket formu, HBS tanı kriterleri formu, HBS şiddet skalası ve SF-12 yaşam kalitesi ölçeği ile toplanmıştır. Analizde; sayı-yüzde, ki-kare, t-testi ve korelasyon testleri yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza katılan gebelerin yaş ortalaması 28.27±5.85 yıldır (min:18, mak:45). HBS tanı kriterlerine göre çalışmamıza katılan gebelerde HBS sıklığı %22.1 (n=159) saptanmıştır. HBS yaşayan gebelerin %40.9’unun orta şiddette, %39.6’sının şiddetli düzeyde HBS yaşadığı görülmüştür. Gebelerin HBS yaşama durumu ile sosyodemografik değişkenleri arasındaki ilişkide; yaş, öğrenim durumu, sosyal güvence varlığı, aile tipi, çalışma durumu ile HBS yaşama durumu arasında bir istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür (p>0.05). Gebelerin çoğunluğunun (%96.2) HBS sıklığını 28-41.gebelik haftasında yaşadığı gösterilmiştir (p<0.05). HBS yaşayan gebelerin fiziksel sağlık skor, fiziksel işlev, ağrı, emosyonel rol güçlüğü ve sosyal işlev alanlarında yaşam kalitelerinin HBS olmayan gebelere göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu gösterilmiştir (p<0.05). Şiddetli ve çok şiddetli düzeyde HBS yaşayan gebelerin fiziksel sağlık skor, fiziksel işlev, ağrı, genel sağlık ve sosyal işlev alanlarında yaşam kalitelerinin, hafif ve orta şiddette HBS yaşayan gebelere göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu gösterilmiştir (p<0.05). HBS yaşayan gebelerin HBS şiddet puanı ile yaş, gebelik haftası, gebelik öncesi BKİ ve gebelikteki BKİ arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). HBS yaşayan gebelerin HBS şiddet puanı ile fiziksel sağlık skor, fiziksel işlev, fiziksel rol güçlüğü, ağrı, genel sağlık, sosyal işlev ve mental sağlık puanı arasında anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuçlar: Çalışmamızda gebelerin yaklaşık dörtte birinin HBS yaşadığı, en fazla üçüncü trimesterde yaşadığı, HBS şiddetinin orta ve şiddetli düzeyde olduğu belirlenmiştir. HBS yaşayan ve HBS’yi şiddetli yaşayan gebelerin yaşam kalitelerinin HBS yaşamayanlara göre daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Gebelerde HBS yaşama durumunun; yaş, gebelik haftası, gebelik öncesi BKİ ve gebelikteki BKİ ile artış gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Huzursuz bacak sendromu, gebelik, yaşam kalitesi.