Sık Kullanılan Dövme Boyalarının Metal İçeriklerinin İnsan Sağlığına Etkisi
Proje no. 20818 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Dövmeler günümüzde popüler bir şekilde kullanılmaktadır. Son yıllarda milyonlarca insan dövme yaptırmıştır. Klinik gözlemler ve olgu sunumları sıklıkla dövmeleri advers cilt reaksiyonları ile ilişkilendirmektedir. Dövme uygulamaları sonrası dövme yerlerinde görülen kanserojenik olguların sayısı da artmakta ve bunlar dövme boyası ile ilişkilendirilmektedir. Dövme boyaları FDA’nın kalıcı kozmetik ürünleri (KKÜ) içerisinde değerlendirilmektedir. Fakat hem kalıcı hem de geçici dövme uygulamasında kullanılan boyalar FDA onaylı değildir. Avrupa Birliği’nin Genel Ürün Güvenliği Yönergesi'nde dövmeler/KKÜ hakkında belirli bir mevzuat bulunmamaktadır. Yine Kozmetik Ürün Yönetmeliği veya REACH gibi farklı AB mevzuatlarında ciltle doğrudan temas eden tüketici ürünlerinde dövme boyaları yer almamaktadır. Dövme boyalarında 100'den fazla renklendirici ve katkı maddesi kullanılmaktadır. Kullanılan pigmentler dövme için özel üretilmemektedir. İçeriklerinde renklere göre farklı metal-bazlı pigmentlerin yer aldığı saptanmıştır. Bunlardan en bilineni kırmızı pigmentte yer alan civa, alerjik reaksiyonlara neden olmaktadır. Ayrıca demir(siyah), kadmiyum(sarı), krom(yeşil) ve kobalt(mavi) gibi metal tuzlar içeren dövme boyaları allerjik veya fotoallerjik deri reaksiyonlarına, bazen de sistemik reaksiyonlara neden olabilmektedirler. Bu çalışmada, piyasada tercih edilen üç farklı renk ve markanın dövme boyalarında metal miktarları ICP-MS ile saptanmıştır. Örnekler insan keratinosit hücre hattına (HaCaT) uygulanmış, hücre canlılığındaki değişim/sitotoksisite WST-1 yöntemi ile inflamasyondaki değişim ise IL-18 aracılığıyla ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Çalışmamızda dövme boyalarında ölçülen bazı elementlerin miktarları renk ve markalara göre farklılıklar göstermiştir. Özellikle çinko ve kurşun elementinin bazı ürünlerde EPA tarafından belirlenen sınırın üstünde olduğu saptanmıştır. Hücre canlılığı için tüm boyaların en düşük seyreltmelerinde (% 0,1) istatistiksel olarak anlamlı bir azalma görülmüştür. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, tüm markalarda ve renklerde IL-18'in kültür süpernatanına önemli ölçüde salındığı görülmüştür. Bu durum boyaların immun sistemin potansiyelizasyonuna neden olabileceğini göstermektedir. Ağır metaller ve/veya organik bileşenler içeren dövme mürekkeplerinin etkilerini anlamak için daha fazla toksikolojik çalışma gereklidir.