ASTRAGALUS ARGAEUS BOİSS.&BALANSA TÜRÜ ÜZERİNDE FİTOKİMYASAL ÇALIŞMALAR
Proje no. 613 · Durum: Kapanmış · 2015
Özet
Astragalus L. (Fabaceae) (Geven) cinsi tür sayısı bakımından dünyadaki en büyük cinslerden biridir. Yaklaşık 2900 taksonla temsil edilir (Podlech ve Zarre 2013). Aynı zamanda ülkemiz florasının en zengin cinsi olan Astragalus cinsi Türkiye florasında 62 seksiyon içerisinde 469 takson bulundurur (Chamberlain ve Matthews, 1970); Davis ve ark.,1965). Türkiye Bitkiler listesine göre ülkemizde bulunan 469 Geven taksonun 217’si endemik olup, bu oran %46.2’dir (Aytaç ve ark., 2012). Birçok Astragalus türü halk arasında karaciğer koruyucu, antioksidan, immünostimulan ve antiviral özelliklerinden dolayı kullanılmaktadır. Bu farmakolojik aktivitelerin Polisakkaritler, saponinler ve fenolikler olmak üzere üç grup kimyasal maddeden kaynaklandığı saptanmıştır. (Rios ve Waterman, 1997). Astragalus türlerinin kökleri, Çin Tıbbında çok eski zamanlardan beri immunomodulator, diüretik, vazodilator, antipaspirant ve tonik olarak kullanılmaktadır. Ayrıca nefrit, diyabet, solunum yolları enfeksiyonları ve uterus kanserinde kullanıldığı kayıtlıdır. Bu çalışmada, Ülkemizde doğal olarak Erciyes dağında 3000 m de yetişen Astragalus argaeus Boiss. & Balansa, türünün kök ve toprak üstü kısımlarının fitokimyasına bakılmıştır. Ekstraksiyonlar Bütanol, Etil asetat ve Hegzan ile yapılmıştır. Etil asetat ekstresinde preparatif tlc uygulanmıştır. Bütanol ekstresinde yer alan saponin grubu sikloartan tip glikozitlere açık kolon kromatografisi uygulanarak, dolgu maddesi makropor reçine ile saponince zengin fraksiyonlar alınmıştır. Saponinler başta olmak üzere sekonder metabolitler çalışılmış ve Bütanol ekstresinde Astragaloside VII ve Astragaloside IV glikozitlerinin varlığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Astragalus argaeus Boiss. & Balansa, sekonder bileşikler, sikloartan grubu triterpenik bileşikler, saponin glikozitleri