Piyasada satışa sunulan farklı gıda örneklerinden izole edilen Rhizopus türlerinde endofungal bakterilerin varlığının araştırılması
Proje no. 459 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
Rhizopus türleri fırsatçı patojendir ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerde ölümle sonuçlanan enfeksiyonlara neden olmaktadırlar. Enfeksiyon meydana geldiğinde, Rhizopus türleri patojenik potansiyele sahip çeşitli enzimler, proteinler ve yan ürünler üretirler.Mikotoksinler; enfeksiyonlar ve gıda bozulmaları aracılığıyla bitki,hayvan ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen fungus kaynaklı bileşiklerdir. Bu zamana kadar yapılan çalışmalarda mikotoksinlerin sadece fungus tarafından üretildiği bilinmekteydi. Yeni yapılan çalışmalarda fungusların içerisinde endofungal olarak yaşayan bakteriler tarafından mikotoksin üretimi görülmüştür. Rhizopus türleri hifin içerisinde endofungal bakteriler içerebilmektedir. Zygomycetes üyesi bir filamentli fungus olan R. microsporus’ un bazı suşlarının da bakterilerle simbiyotik ilişkisi saptanmıştır. Endofungal bakterinin fungal miselyumdan serbest kalması durumunda sepsis veya daha ciddi problemler ile karşı karşıya kalınabilir. Bireylerin gündelik hayatta sık tükettiği gıda örneklerinde fırsatçı patojen bir bakterinin varlığının saptanması bu açıdan önem arz etmektedir. Tüm bu nedenlerden dolayı çalışmamızın amacı farklı gıda örneklerinden izole edilen Rhizopus türlerinde endofungal bakterilerin varlığının araştırılmasıdır.Çalışmamızda piyasada satışa sunulan çeşitli firmaların ürettiği farklı marketlerden temin edilen ve açıkta satılan hazır gıdalar kullanılmıştır. Farklı gıda kaynaklarından Rhizopus izolasyonu için seyreltme esasına dayalı teknik kullanılmıştır. Uygun koşullarda inkübasyonun ardından izole edilen Rhizopus suşlarında endofungal bakterinin varlığı araştırılmıştır. Bu amaçla Rhizopus suşları Malt ekstrakt broth ortamında çalkalamalı inkübatörde inkübe edilmiştir. İnkübasyondan sonra oluşan fungus pelletlerinden XII bir miktar alınıp mekanik parçalamaya maruz bırakılmıştır. Ardından mekanik parçalamaya maruz bırakılmış fungal pelleti içeren süspansiyondan antifungal içeren besiyerine ekim yapılmıştır. 30°C’ de 24-48 saat inkübe edilmiştir. İnkübasyondan sonra bakteri üremesi gözlenen petrilerden örnek alınıp basit boyama yapılıp mikroskopta incelenmiştir. Endofungal bakteriyi içeren Rhizopus suşları fenotipik ve genotipik yöntemlerle tanılanmıştır. Fungal hiften izole edilen endofungal bakterilerde genotipik olarak tanılanmıştır. Fungal hifin içerisinde endofungal bakteri varlığını kanıtlamak amacı ile canlı/ölü boyama yapılmıştır. Yaptığımız çalışmada 51 adet Rhizopus izolatı elde edilmiştir. Bunlardan 14 tanesinden endofungal bakteri izole edilmiştir. 14 Rhizopus türünün ve içinde barındırdığı endofungal bakterinin tanısı sonucunda fungusların Rhizopus oryzae, bakterilerinde 11 Serratia marcescens, 1 Pseudomonas fluorescens, 2 Klebsiella pneumoniae olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada Pseudomonas fluorescens ve Klebsiella pneumoniae ilk kez endofungal olarak tanımlanmıştır. Bu türler önemlidir çünkü fırsatçı patojenlerdir ve insan sağlığı için çok tehlikelidirler. Dolayısıyla, gıda örneklerinde insan sağlığı açısından sadece fungusların varlığı değil, aynı zamanda endofungal bakterilerin varlığı da önemlidir. Çalışmamız gıda örneklerindeki endofungal bakterilerin varlığına dikkat çektiği için önem taşımaktadır. Çünkü bakteri fungal miselyumdan dışarı çıktığında tehlikeli olduğu için, sepsis veya daha ciddi problemlerle karşılaşılması muhtemeldir. Çalışmamız sonucunda Türkiye’de ilk defa endofungal bakteri izolasyonunu gerçekleştirmiş olduk.