Nikotin Bağımlı Sıçan Soylarında TCF7L2’nin Nikotin Bağımlılığı ve Glukoz Metabolizması Üzerine Etkileri
Proje no. 28522 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p>Son yıllarda sigara tüketimine baktığımızda önlenebilir ölümlerin sebepleri arasında ilk sırada kendisinde yer bulmaktadır. Dünya geneline bakıldığında ise beş milyondan fazla kişinin her yıl sigara ile ilişkili hastalıklardan hayatını kaybettiği bilinmektedir. Sigaranın içinde bağımlılığa sebep olan ana maddenin nikotin olduğu bilinmektedir, bu ajan beyinde psikostimülan olarak etkilidir, aynı zamanda ödül sistemini uyarmaktadır, son olarak ise stres ve anksiyeteyi azalttığı bilinmektedir. Nikotin bağımlılığında kalıtsal özelliklerin önemli olduğu son zamanlardaki yayınların çoğunda gösterilmiştir. Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı bünyesinde nikotin tercih eden (NTE) sıçan soylarını oluşturma projesi 2006 yılından beri sürmektedir. Bu sıçan soylarının, naive kontrol sıçanlara göre nikotini tercih etme oranları %80 oranında daha fazla olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, nikotinin glukoz metabolizması üzerine etkisi yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Literatürde yer alan bu çalışmalarda bu etkilerin beynimizin habenular bölgesinde en yaygın bulunan bir transkripsiyon faktörü olan TCF7L2 ile ilişkili olabileceğini işaret etmektedir. TCF7L2’nin upstream bölgesinde bulunan GSK-3β’nın ifadesinin azalması bu transkripsiyon faktörünün ifadesini arttırmaktadır. TCF7L2’nin ifadesinin artması downstream bölgesinde bulunan GLP-1 salınımını arttırmaktadır. Nikotin bağımlılığında TCF7L2 ifadesinin artması nikotin bağımlılığını sona erdirme potansiyeli ile çeşitli nörolojik ve metabolik hastalıklar için nöroprotektif etkilerine dayanarak, bu çalışma, TCF7L2 transkripsiyon faktörü potansiyelini nikotin bağımlılığı deneysel modelinde değerlendirmek için planlanmıştır. Son olarak, planlanan bu çalışma, TCF7L2'nin nikotin bağımlılığı, diyabetle mücadelede ve bunların yol açtığı nörodejeneratif hastalıklarda hedeflenip hedeflenemeyeceği ve nasıl hedeflenebileceği sorusunu gündeme getirmektedir. Diğer yandan TCF7L2’nin nikotin bağımlılığı ile onun ortaya çıkardığı kan glukoz seviyesindeki değişiklikleri metabolik bozukluklar açısından incelendiği yeteri kadar çalışma bulunmamaktadır.</p><p>Bundan dolayı, çalışmamızda nikotin bağımlı sıçan modelinde orta beyin bölgesinden epitalamus içerisinde yer alan medial habenula (mHb) ve inter peduncular nucleus (IPN) başta olmak üzere prefrontal korteks (PFC), septum, dorsalstriatum (DST), nukleus akkumbens (NAc), amigdala (AMG), hipokampus (HİP), medial hipotalamik alan (MHA), Ventral Tegmental Alan (VTA), paraventricular nucleus of the hypothalamus (PVN), Arcuate nucleus (ARC), lateral hypothalamic area (LHA) ve bu bölgelere pankreas da dahil olacak şekilde tüm bu bölgelerin moleküler biyolojik yöntemler ile analiz edilmesi hedeflendi. Moleküler biyolojik olarak yürütülecek olan bu çalışmayı deney hayvanlarına uygulanacak davranış testlerinden de elde edilecek bulgular ile desteklemesi de planlanmaktadır.</p><p>Önerilen projede, nikotin kullanımının etkilerini görebilmek için çalışma başlangıcında ve sonunda olmak üzere toplam iki sefer kan alımı yapılarak biyokimyasal analizler gerçekleştirilecektir. Bunlara ek olarak, nikotinin moleküler düzeydeki etkilerini incelemek için sıçanlarının belirlenen beyin bölgelerinde ve pankreasta GLP1-R, TCF7L2, GSK3B, BDNF ve CHRNA7 mRNA ekspresyon düzeylerindeki değişimleri araştırmak için planlanmıştır. </p>