Anadolu Arısı (Apis mellifera anatoliaca) Zehrinin Nanotaşıyıcı Sistemlere Konjugasyonu ve Biyoaktivite Etkinliğinin Belirlenmesi
Proje no. 22654 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2021
Özet
Bal arısı zehri, içerdiği çeşitli aktif bileşenler ile birçok hastalıkta olumlu etkileri bildirilen bir zehirdir. Kanserin günümüz büyük problemlerinden biri olması, yeni tedavi arayışları ile son yıllarda arı zehrinin de kanser üzerindeki çalışmaları ilgi odağı olmuş ve etkili olabileceği gösterilmiştir. Biyomoleküllerin kararsız yapıları ve zehrin oluşturabileceği yan etkiler kullanımlarını kısıtlayabilir. Nanotaşıyıcılar, bu dezavantajların üstesinden gelmek için umut vadeden yaklaşımlar sunar. Mezoporlu silika nanopartiküller (MSN), biyouyumlulukları, porlarının sağladığı yükleme kapasitesi, kimyasal ve biyolojik stabiliteleri sebebiyle ve tümöre ulaşabilme kabiliyetleri ile biyomoleküllerin taşınması için avantajlıdırlar. Bu sebeplerle, arı zehrinin potansiyel antikanser etkisinin mezoporlu silika nanopartiküllere yüklenerek arttırılması sağlanabilir. Çalışma kapsamında, floresan etiketli mezoporlu silika nanopartiküller sentezlendi, karakterizasyonları yapıldı. MSN’lere zehir peptidleri yüklendi. Ham zehrin ve zehir yüklü MSN’lerin etkinlikleri MDA-MB 231 (insan meme adenokarsinoma), PC3 (insan prostat adenokarsinoma), HeLa (insan serviks adenokarsinoma) kanser hücreleri üzerinde, biyouyumlulukları, sağlıklı insan hücre hatları CCD34-Lu (insan sağlıklık akciğer fibroblast hücresi), tümörojenik olmayan HEK-293 (insan embriyonik böbrek hücreleri) üzerinde araştırıldı. Zehir peptidlerinin PC3 ve MDA-MB 231 hücrelerinin içine taşınıp taşınmadığı floresan mikroskopi ve flow sitometri ile araştırıldı. Apoptotik etki flow sitometri ile incelendi. Ardından arı zehri ve zehir MSN kombinasyonlarının mitokondriyal membran potansiyeline etkileri incelendi. Sonuç olarak, arı zehri ve ülkemizde yetişen arı türü Apis mellifera anatoliaca zehri kanserin maliyetli, ciddi yan etkilere sebep olan tedavilerine ekonomik, kolay ulaşılabilir tedavi seçeneklerinin sunulması potansiyeline sahiptir. MSN’lerin, zehir peptidlerinin prostat kanseri üzerindeki apoptotik etkisini arttırarak, etkin bir kanser tedavisi sağlayabileceği gösterilmiştir. MSN ve zehir birlikteliği sadece prostat kanseri değil çok çeşitli kanser türleri üzerinde etkili olabilecek potansiyele sahiptir.