Nikotin Metabolit Oranının Belirlenmesine Yönelik Analitik Yöntem Geliştirilmesi ve Tütün Kullanım Bozukluğu Olan Bireylerde Tütün Kullanım Düzeyleri İle İlişkisinin İncelenmesi
Proje no. 22799 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2021
Özet
Tütün kullanım bozukluğu dünyada önemli bir halk sağlığı sorunudur. Olumsuz ve istenmeyen etkilerine rağmen sigara kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bunun en büyük nedeni sigarada bulunan nikotinin bağımlılığa yol açmasıdır. Sigara bırakma tedavilerinde bireylere özgü somut laboratuvar verileri sunmak, sigara bırakma başarısını arttırmaya katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda metabolik farklılıkların anlaşılabilmesi bireysel tedavi ihtiyaçlarının daha etkin biçimde giderilmesini sağlayacaktır.<br /> Nikotin metabolizmasında rol oynayan ve metabolik farklılıkların gözlenmesini sağlayan enzim CYP2A6’dır.Nikotin, CYP2A6 enzimi tarafından önce ana metaboli olan kotinine, ardından trans-3′- hidroksikotinine çevrilerek metabolize edilir. Nikotin Metabolit Oranı (NMR) CYP2A6 enzim aktivitesinin göstergesi olarak bilinir ve trans-3-hidroksikotinin/kotinin oranı olarak hesaplanır. NMR hesaplanması ile sigara bırakma tedavisini bireye özgü düzenlenmesinin sigarayı bırakma girişimlerinin başarısını iyileştirmede etkili ve uygun bir yöntem olabileceği düşünülmektedir. Bireylerin nikotini CYP2A6 yoluyla metabolize edebilme kapasitesinin göstergesi olan enzim aktivitesi, bireylerin yavaş veya hızlı metabolizör olmalarını ortaya koymaktadır. Yavaş nikotin metabolizması olan bireyler yani düşük CYP2A6 enzim aktivitesine sahip bireyler hızlı olanlara göre daha az sigara kullanmakta ve daha kolay sigarayı bırakabilmektedir.<br /> Projemize ilk aşamada Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsü Sigara Bırakma Polikliniği’ne ilk defa başvuran gönüllü hastalar dahil edilecektir. Sigara bırakma tedavisi uygulanacak hastalara Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FTND) uygulanarak, hastaların nikotin bağımlılık düzeyleri ölçülecektir. İkinci aşamada NMR hesaplanacaktır. Seçilen bireylerden alınan idrar örneklerine uygulanmak üzere QuEChERS tekniği geliştirilerek nikotin ve metabolitlerinin ekstraksiyonu sağlanacaktır. Örnekler kromatografik yöntemlerle analizlenerek analitik yöntem validasyonu yapılacak ve Bağımlılık Toksikoloji Laboratuvarı’ndaki analiz skalasına eklenecektir. Böylelikle analiz çeşitliliğinin artmasına ve sigara bırakma polikliniğe gelen bireylere hastalara uygulanacak tedavi bakımından işleyen rutin sağlık hizmetine katkıda bulunulacaktır.