SPRİNT İNTERVAL EGEZERESİZLERİ İÇİN OPTİMAL YÜKLERİN BELİRLENMESİ:ENERJİ TÜKETİMİ VE YAĞ OKSİDASYONU PARAMETRELERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Proje no. 681 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
Geleneksel sprint interval tipi egzersizler (SIT1) vücut kütlesinin (VK) %7,5’i kullanılarak, baştan sona Wingate tipi yüklenmeler içeren uygulamalardır. Ancak bu uygulamalarda ilk tekrar sonrası takip eden yüklenmelerde pedal devir hızlarının (rpm) dramatik bir şekilde düşmesine bağlı olarak “sprint” özelliği kaybedilir. Bu çalışmanın amacı günümüzde popüler olarak uygulanmakta olan SIT1’e alternatif olarak, pedal devir hızlarının daha yüksek seviyelerde kalacağı yeni SIT modellerinin, dayanıklılık geliştirmedeki potansiyel etkilerini değerlendirmektir. Çalışma, bisiklet sporcusu olmayan düzenli fiziksel aktivite yapan (3-4 gün/hafta) yedi erkek katılımcıyla gerçekleştirildi. Uyum seanslarını takiben, katılımcıların zirve oksijen kullanım düzeyleri (VO2pik) belirlendi. Sonrasında, SIT1’e alternatif olarak beş yeni sprint interval (SIT2; VK’nin %5’i ile maksimal yüklenerek, SIT3; sabit 120 rpm ile VO2pik’in ~%200’üne denk gelen direnç kullanılarak, SIT4; VK’nin %7,5’i ile, tüm tekrarlarda 30-sn'lik eforun ortalama kadans değerleri 120 rpm'in üzerinde olacak şekilde maksimal yüklenerek, SIT5; VK’nin %5’i ile, 30-sn’lik eforun son 5-sn ortalama kadans değeri 120 rpm'in üzerinde olacak şekilde maksimal yüklenerek ve SIT6; sabit 120 rpm izokinetik modelle maksimal yüklenerek) uygulatıldı. Tüm uygulamalarda 6×30-sn;1:8 yüklenme/toparlanma oranı kullanıldı. Solunum gazları tüm seanslar sırasında ve 3-s egzersiz sonrası dönemde sürekli kaydedildi. Ayrıca maksimal laktat yanıtları seansların akabinde, kan laktatı toparlanma kinetikleriyse 2-s egzersiz sonrası dönemde ölçüldü. Parametrik veriler tekrarlanan ölçümler analiz yöntemi ve post-hoc olarak LSD kullanılarak, non-parametrik veriler ise K-Related Samples/Friedman’ın ardından Wilcoxon testiyle değerlendirildi. En yüksek kadans ortalaması 139 rpm ile SIT5’de saptandı (p=0.001). Dolayısıyla SIT5 modeli SIT1, SIT2 ve SIT3’e kıyasla en yüksek ? kan laktat yanıtı verdi (19,9 mmol·L-1; p<0.05). SIT5 modelinden alınan 120. dakika kan laktatı yanıtları (2,3 mmol·L-1), diğer tüm modellerden daha yüksekti (p<0.05). Diğer yandan yüksek kadansların korunamadığı SIT1 ve SIT4 modellerine kıyasla SIT5 modelinde RER düzeyleri istirahat değerlerine daha geç ulaştı (p<0.05). Sonuç olarak SIT5, yüksek kadansların korunabilmesi ve yüksek laktatı yanıtları nedeniyle dayanıklılık geliştirici potansiyelinin daha yüksek olabileceği saptandı. Anahtar kelimeler: Yüksek yoğunluklu interval antrenman; anaerobik dayanıklılık; aerobik dayanıklılık; kadans; açısal hız; kassal fibril; nöral adaptasyonlar; egzersiz sonrası toparlanma oksijeni; solunum değişim oranı; laktat