İzmirin Öncü Kadın Yazarları
Proje no. 22301 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2020
Özet
Gerek Osmanlı dönemi gerekse Cumhuriyet Türkiyesinin süreli yayınları, kadın bağlamında ciddi çalışmalar gerektiren önemli bir alandır. İzmir basın tarihi ve İzmirli fikir ve sanat adamları üzerine ses getirmiş çalışmalarıyla tanıdığımız Ömer Faruk Huyugüzel’in İzmir Fikir ve Sanat Adamları 1850-1950 başlıklı, iki yüz altmış bir yazarın biyografisini ortaya koyduğu kitabı yaşadığımız şehrin, İzmir’in fikir ve sanat adamlarını ortaya çıkarması bakımından önemli bir çalışmadır. Büyük ölçüde eski yazılı süreli yayınlardan hareketle hazırlanmış bu kitapta İzmir’in ilk kadın yazarları da yer almaktadır. Huyugüzel’in tespitlerinden İzmir’in ilk Türk kadın yazarlarının köklü ve zengin bir aile olan Evliyazadelere mensup Naciye ve Makbule isimli iki kardeş olduğunu öğrenmekteyiz. Naciye Hanımın tespit edilebilen ilk yazıları 1906’da İzmir’in tanınmış yazarlarından Bıçakçızade Hakkı tarafından çıkarılan haftalık İzmir gazetesinin kadınlar için hazırlanan bölümünde çıkmıştır. Burada Naciye Hanım ilk defa bir kadın başyazar olarak takdim edilir. Hatice Baise Hanım, Cevriye İsmail, Hasene Nalan, Benal Nevzat Arıman, Rebia Arif, Hadiye Hümeyra, üzerinde durulan İzmirli diğer kadın yazarlardır. Edebî faaliyetleriyle; kadın hakları, kadının toplumdaki yeri, kadın eğitimine dair yazılarıyla dikkatimizi çeken bu isimler aynı zamanda pek çok sosyal derneğin aktif üyesi olmuş ve sosyal ve siyasî hayatta da önemli rol almışlardır. Bu projede söz konusu yazarlar etraflı bir şekilde incelenmiş, hayatları ve eserleriyle ilgili veriler doküman inceleme yoluyla bir araya getirilmiştir. Tespit edilen eserlerin içerik analizleri yapılmıştır. Bu şekilde İzmir’in ilk Türk kadın yazarları ilk defa ayrıntılı olarak ortaya konulmuştur.