İzmir Yüzey Sularında Yasadışı Maddelerin Tespitine Yönelik Kromatografik Yöntem Geliştirilmesi
Proje no. 20615 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Yasadışı maddelerin kullanımının izlenmesinde biyolojik materyallerin yanında su tabanlı (yüzey, atık su vb.) yapılan çalışmalar avantajları nedeniyle oldukça önemlidir. Su tabanlı çalışmalar; toplumda suistimal edilen, bağımlılık yapabilen maddelerin kullanımı ile oluşan metabolitlerin düzeylerini gerçekçi, tekrarlanabilir ve nesnel olarak tespit edilebilmesine olanak sağlamaktadır. Bu proje kapsamında, İzmir Küçük Menderes Nehri’nden belirlenen koordinatlardan alınan yüzey suyu örneklerinde amfetamin, benzoilekgonin, kodein, kokain, morfin, 3,4-metilenedioksi-N-metilamfetamin (MDMA) ve 11-nor-?9-tetrahydrocannabinol-9 karboksilik asit (THC-COOH) tespitine yönelik sıvı kromatografisi ardışık kütle spektrometresi (LC-MS/MS) ile yöntem geliştirilmiştir. Analitlerin ön hazırlık aşamasında katı faz ektraksiyon yöntemi kullanılmış ve kromatografik sistemde analizler yapılmıştır. Tüm analitlerin doğrusal aralığı 10-500 µg/L arası 6 noktalı olup, korelasyon katsayıları 0,9954 ile 0,9999 arasında olduğu saptanmıştır. Yöntemin ortalama bağıl standart sapma değerleri 25 ve 100 µg/L konsantrasyonlar için 2,19 ile 14,41 arasında olduğu belirlenmiştir. Kromatografik yöntemimizde analitlere ait saptama alt sınırları 11-22 µg/L aralığında olduğu belirlenmiştir. İzmir Küçük Menderes Nehri’nden Nisan (2019), Ekim (2019) ve Nisan (2020)’de belirlenen 4 farklı koordinattan yüzey suyu örnekleri alınmış ve valide yöntemle analiz edilmiştir. Örneklerin tamamı saptama alt sınırının altında sonuç vermiştir. Çalışmamızda geliştirilen yöntemle İzmir’ e ait nehir sularında ilk kez yasadışı madde analizi yapılmıştır. Bölgeye ait elde edilen verilerle; ulusal yasadışı madde ile mücadele politikaları için gerekli yasal ve sosyal tedbirlerin alınmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yasadışı Madde; Adli Toksikoloji; Kromatografi; LC-MS/MS; Nehir