Astrosit-GBM Hücre Hatlarında Radyasyona Bağlı Bystander Etkisinin Değerlendirilmesi
Proje no. 20105 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Glioblastoma (GBM) glia hücrelerinden köken alan intra-kranial bir beyin tümörüdür. GBM’de en etkin tedavi yöntemi cerrahi rezeksiyon sonrası radyoterapi (RT) ve kemoterapi uygulanmasıdır. RT, tümör hücrelerinde DNA hasarı oluşturması ve oluşan DNA hasarının kanserli hücreyi apoptoza sürüklemesini amaçlamaktadır. Ancak, RT’de radyasyon ile hedeflenmemiş olan hücrelerde radyasyona maruz kalan hücreler tarafından gelen farklı düzeylerdeki sinyallerin etkisi altındadır. Bystander etkisi olarak bilinen bu etkinin normal hücreler üzerindeki etkisi henüz tam olarak bilinmemektedir. Bu tez çalışmasında, bystander etkisinin normal astrositik hücreler üzerindeki reaktif oksijen türevleri (ROS) ve DNA hasarı meydana getirme etkinliği, kanser ve normal hücre sınırını belirli düzeyde taklit eden ve GBM tümörünü modelleyen ko-kültür deneyi ile araştırılmıştır. Bu amaçla, astrosit ve GBM hücreleri ko-kültür çalışması ile birlikte kültüre edildi. GBM tümörlerinde kanser hücreleri normal hücreler içerisine invaze durumdadır. Bu yapıyı taklit edebilmek için GBM hücreleri ve normal astrosit hücreleri plakadaki kuyucuk içerisine aynı düzlemde belirli alanlara ayrı olarak ekildi. Dört Gy ve 2Gy’lik radyasyon; ko-kültürlere uygulanarak 2, 4, 6 ve 8 saatlik inkübasyona bırakıldı. Aynı koşullar kullanılan hücre hatlarına tek başına kültür uygulaması da yapıldı. Ayrıca radyasyonla etkileşime geçen hücre kültürü ortamının olası bystander etkisinin varlığını araştırmak için, 4Gy radyasyon uygulanan ko-kültür hücre grubunun ortamı radyasyon uygulanmayan ko-kültür hücre grubuna aktarıldı. Hücre hatlarında radyasyona bağlı reaktif oksijen türevleri ROS tanımlama deneyi ile belirlendi. Radyasyonun DNA üzerindeki hasar etkinliği TUNEL deneyi ile tanımlandı. Verilerin analizi SPSS statistics 17.0 ve GraphPad Prism 6.0 yazılımları ile gerçekleştirildi. Hücre grupları arasındaki farklılıklar Wilcoxon Signed Rank testi ile değerlendirildi. Gruplar arasındaki korelasyon ilişkisi Spearman'ın rank korelasyon katsayısı ile test edildi. Sonuç olarak, direk radyasyon uygulanan bazı hücre grupları ile sadece ortam aktarılarak by-stander etkisi ölçülen hücre grupları arasında DNA çift iplik kırıkları (DSB) ve ROS miktarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu. GB hücre hatlarının astrosit hücre hatları ile ko-kültüre edilmiş modelimizde, azalmış hücre ölümü ve ROS değerleri göz önüne alındığında, hücresel sinyal mekanizmasının olası radyasyon direncini açıklayıcı bir model olarak çalışılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.