ZEYTİN AĞAÇLARINDA SULAMA PROGRAMLARININ OLUŞTURULMASINDA ISI KAYBI TEKNİĞİ İLE HESAPLANAN ÖZSU AKIŞ HIZINDAN YARARLANILMASI
Proje no. 973 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Bu çalışma, 2017-2018 yıllarında Tarım ve Orman Bakanlığı Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde, Memecik çeşidi zeytin ağaçlarında, kısıtlı sulama koşullarında bitki özsu akışı değişimlerini izlemek amacıyla yapılmıştır. Konular, K1: Susuz; K2: 7 günde bir 0-90 cm toprak derinliğinde eksilen nemin tarla kapasitesine getirilmesi; K3: K2 konusuna uygulanan su miktarının %66’sının uygulanması ve K4: K2 konusuna uygulanan su miktarının %33’ünün uygulanması şeklinde oluşturulmuştur. Her iki yılda deneme süresince uygulanan ortalama sulama suyu miktarı konulara göre, 0 ile 908 mm arasında, bitki su tüketimi ise 112 ile 873 mm arasında değişiklik göstermiştir. Denemenin ilk yılında, bitki özsu akış ölçümlerinin sezon ortalamaları, K1, K2, K3 ve K4 konusu için sırasıyla 0.054, 0.091, 0.073 ve 0.065 ml cm-2 dak.-1 olarak elde edilmiştir. Zeytin ağaçlarında konulara ait özsu akış hızlarının kontrol konusuna (K2) ait özsu akış hızına oranını gösteren transpirasyon oranının sezon ortalaması ise K1, K2, K3 ve K4 için sırasıyla 0.59, 1, 0.80, 0.72 olarak bulunmuştur. Denemenin ikinci yılında ise, bitki özsu akış ölçümlerinin sezon ortalamaları, K1, K2, K3 ve K4 konusu için sırasıyla 0.035, 0.080, 0.069 ve 0.054 ml cm-2 dak.-1 olarak elde edilmiştir. Transpirasyon oranının sezon ortalaması ise K1, K2, K3 ve K4 için sırasıyla 0.44, 1, 0.87, 067 olarak bulunmuştur. Çalışmanın önemli bir bulgusu, zeytin ağaçlarının su stresinin belirlenmesinde bitki özsu akışı ölçümlerinin kullanılabileceğidir. Bu bağlamda, zeytin ağaçlarında sulamanın programlanmasında, bitki özsu akış hızı ölçümlerinin başarıyla kullanılabileceği ifade edilebilir.