SIÇAN NÖROPATİK AĞRI MODELİNDE NÖROİNFLAMASYONDA ARACI SÜREÇLER
Proje no. 167 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Nöropatik ağrı günümüzde toplumda giderek sıklığı artan önemli bir sağlık sorunu olarak görülmektedir. Nöropatik ağrı ile ilgilenen araştırmacılar nöropatik ağrı patofizyolojisinde inflamatuvar ve immun süreçlerin çok önemli olduğunu kabul etmektedirler. Son yıllarda yapılan çalışmalar glia hücre aktivasyonu ve nöroglial etkileşimler üzerinde odaklanmış durumdadır. Sinir hasarını takiben glia hücreleri, belirli şekillerde aktive olarak nöroinflamasyonun başlangıç ve idamesinde görev almaktadırlar. Bu aktivasyon basamaklarının aydınlatılması nöropatik ağrının patofizyolojisi anlama ve tedavisi için hedef saptamada çok önemlidir. Bu çalışmada sıçanda siyatik sinir ligasyon modelinde (SNL) glial hücre aktivasyon basamaklarının belirli belirteçler üzerinden zamana karşı nasıl bir seyir izlediğini göstermeyi amaçladık. Çalışmada kullanılan dişi ve erkek sıçanların anestezi altında tek taraflı (sağ) siyatik sinirleri açığa çıkarılarak 4.0 ipek ile sinir etrafına epinöral dolaşımı bozmamaya dikkat edecek şekilde 1 mm aralıklar ile 3 tane düğüm atılarak nöropatik ağrı modeli oluşturuldu. Operasyon sonrası 2, 7, 14, 21 ve 29. günlerde dinamik plantar esteziometre, plantar test ve analjezimetre ile ağrı eşikleri ölçülerek sırasıyla taktil allodini, termal ve mekanik hiperaljezi değerlendirildi. Deney sonlanma noktalarında hayvanlar grup olarak sakrifiye edilerek omurilik lomber bölümü çıkartıldı, total protein elde edildikten sonra sodyum dodezil sülfat poliakrilamid jel elektroforez (SDS-PAGE) sonrasında Western blotting tekniğiyle sinyal transdüseri ve transkripsiyon aktivatörü 3 (STAT3), fosforile STAT3 ve glial fibriler asidik protein (GFAP) protein ekspresyonları değerlendirildi. Nöropatik ağrılı sıçanlar kilo kaybetmedi, hatta 14, 21 ve 29. günlerde kontrol sıçanlardakine benzer şekilde kilo aldı. Siyatik sinir bağlandıktan sonraki 2, 7, 14 ve 21. günlerdeki üç farklı ağrı testinde ağrı eşiklerinde anlamlı düşüşler saptandı. Ağrı eşiğinde düşmeye eşzamanlı olarak 2. ve 14. günlerde belirgin bir şekilde omurilikte GFAP protein ekspresyonunda artış eşlik etti. Omurilikte STAT3 veya fosforile STAT3 protein ekspresyonunda herhangi bir zaman diliminde istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç olarak erişkin sıçanlarda cerrahi ipek kullanılarak oluşturulan siyatik sinir ligasyon modelinde 2. günden itibaren taktil allodini, termal ve mekanik hiperaljezi gelişmekte, taktil allodini 14 gün sürerken termal ve mekanik hiperaljezi 21. güne kadar devam etmektedir ve 29. günde tam iyileşme olmaktadır. Klasik SNL modelinden beklenen kilo kaybı ve ototominin olmaması, ağrı eşiğindeki düşmenin ve omurilikte GFAP protein ekspresyonundaki artışın erken geri dönmesi ve STAT3 ve fosforile STAT3 ekspresyonunda değişiklik saptanmaması siyatik sinire ipek düğüm atılarak oluşturduğumuz modelde nöroinflamasyonun daha hafif seyrettiğini ve bu modelde mekanizmaya yönelik ek araştırma yapılması gerektiğini düşündürmektedir.