TUZ STRESİ KOŞULLARINDA FOTOREPİRASYON VE GABA YOLU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Proje no. 501 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Tuz stresi dünya çapında çoğu bitki türünün büyüme, gelişme ve verimliliği üzerinde olumsuz etkisi olan bir çevresel stres türüdür. Beta vulgaris, dünyadaki şeker üretiminde önemli etkisi olan ayrıca yakıt olarak da kullanılabilen değerli bir tarımsal bitkidir. Fotorespirasyon süreci net karbon asimilasyon oranını azaltmakla birlikte son yıllarda yapılan çalışmalar stres koşullarında ATP ve NADPH gibi indirgeyiciler aracılığıyla reaktif oksijen türevlerinin birikimini denetlediğini göstermektedir. Stres yanıtı olarak çoğu çalışmada GABA ve ilişkili enzim profillerinde bir artış gözlenmektedir. GABA yolu strese maruz kalan bitki metabolizmasında TCA döngüsünde kullanılması için piruvat yerine glutamatın kullanılmasıyla hücreye metabolik esneklik sağlayan önemli bir yolaktır. Hipotezimiz, bitkilerde tuz stresine verilen yanıtlarda önemli rol oynayan fotorespirasyon ve GABA- yolunun arasında bir etkileşimin olup olmadığının ortaya konulmasıdır. Bu önemli iki metabolik yolun etkileşimini fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler düzeyde inceledik. Tuz uygulanan bitkiler kontrolle karşılaştırıldığında stresin 14.gününden itibaren fizyolojik parametreleri ve fotosentez-fotorespirasyon parametreleri açısından belirgin bir azalma gözlenmiştir. Stres uygulama süresinin artması ile ilişkili yolakların enzim aktivitelerinde de doğru orantılı bir artış gözlenmiştir. Sonuçlar beraber değerlendirildiğinde bu iki strese yanıt yolağı arasında bir etkileşimin olduğu açıktır.