Sıçanlarda kollajenazla indüklenen kronik aşil tendinopatisinin tedavisinde çeşitli şekillerde hazırlanmış yağ greftlerinin etkisi
Proje no. 21885 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2020
Özet
Giriş: Tendinoz veya tendinitler, çoğunlukla tekrarlı zorlamalı aktivite kaynaklı tendon üzerinde ağrı ve hassasiyetle birlikte seyreden, etkilenen kişinin günlük ve egzersiz aktivitelerini ciddi oranda kısıtlayan ve genel popülasyonda sık olarak karşımıza çıkan patolojilerdir. Kronik tendinopatiler tüm spor yaralanmalarının %30-50’sini oluşturur. Bu yaygınlığına karşın tedavisi için öne sürülen yöntemler yetersizdir. İstirahat, germe ve esnetme egzersizlerinin etkinliği bilinse de izlem süresinin uzunluğu ve özellikle ileri yaşlarda tam iyileşmenin daha az görülmesi konuyla ilgilenenleri bir bölümü girişimsel de olan tedavi yöntem arayışına sürüklemiştir. Bunların arasında steroid ve non-steroid antienflamatuar ilaç enjeksiyonları, plateletten zengin plazma uygulamaları, lazer tedavileri, şok dalgaları, iyontoforez, sonoferez ve artroskopik ve açık debridman cerrahileri bulunur. Bunların bir bölümünde klinik yarar gösterilmiş olsa da çoğunluk için ya çok invazif olmakta ya da sonuçları belirsiz kalmaktadır. Deneysel tendinopati oluşturulan sıçanlarda planlanan bu deneysel çalışmada ise deneklerden alınan otolog yağ greftlerinden elde edilen mikrofat ve nanofat emülsiyonlarının tedavideki etkinliği araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: 8-10 haftalık 27 adet 150-200gr Wistar cinsi sıçan randomize olarak üç gruba ayrılmıştır. Deneklerin aşil tendon bölgelerine yapılan kollajenaz enzim enjeksiyonu yapılmasından iki hafta takiple oluşturulan kronik tendinopati modelinde 1. grupta (mikrofat grubu) aşil tendonuna hazırlanan mikrofat aspirat, 2. grupta (nanofat grubu) nanofat olarak hazırlanan aspirat, 3. grupta (kontrol grubu) fosfat buffer solüsyonu (PBS) enjekte edilmiştir. 12 hafta bekleme süresi sonunda CO2 ötenazisi yapılarak sakrifikasyon işlemi uygulandı. Sıçanların sağ aşil tendonları çıkarılarak %10 formaldehit solüsyonunda saklandı. Histolojik incelemeler için parçalar doku eldesi ve fiksasyon sonrası parafin bloklar içerisine gömüldü. Işık mikroskopik incelemelerde hematoksilen eozin, Masson trikrom ve Alcian blue boyamalar kullanıldı. Hazırlanan aşil tendonu örnekleri Modifiye Verhofstad histopatoloji ölçeğine göre analiz edildi. İmmünhistokimyasal analiz içinse CD45 ve vimentin markerları boyanarak tip I ve tip III kollajen dağılımı incelendi. İstatiksel analizler normal dağılım analizi sonrası çoklu grup karşılaştırmaları ve post-hoc analizleri olmak üzere SPSS 25 paket programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Modifiye Verhofstad histopatoloji ölçeğine göre nanofat uygulanan gruptaki fibrozis, polimorfonükleer lökosit (PMNL) infiltrasyonu, ödem yoğunluğu, kollajen yoğunluğu ve fibroblast yoğunluğu kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olarak bulunmuştur (P<0,016). Vaskülarite miktarı ise hem mikrofat grubunda hem de nanofat grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (P<0,016). PMNL infiltrasyonu, ödem ve kollajen yoğunluğu ise nanofat grubunda mikrofat grubuna göre de anlamlı derecede düşük bulunmuştur (P<0,016). İmmünhistokimyasal boyalar eşliğinde yapılan incelemelerde ise cerrahi kontrol grubunda anti-tip 1 kollojen boyamada düşük/orta seviyede immunpozitif boyanma saptanmıştır. Makrofat grubunda orta/yüksek bir boyanma saptanırken, Nanofat grubunda yüksek seviyede immunpozitiflik saptanmıştır Sonuç: Sıçan aşil tendonu üzerinde oluşturulan in-vivo kronik tendinit modelinde mezenkimal kaynaklı kök hücrelerin yoğun olarak bulunduğu nanofat uygulamalarının kontrol ve mikrofat uygulamalarına göre histopatolojik olarak anlamlı ölçüde yararlı olabileceği gösterilmiştir.