Stellagama stellio Dikenli keler Anadolu popülasyonlarının filogenisi ve Melanokortin 1 reseptör MC1R geninin renklenmeye etkisi
Proje no. 22483 · Durum: Kapanmış · 2021
Özet
Sürüngenlerde genetik faktörler ve mekanizmalarının karmaşık etkileşimleri, pigmentasyon fenotipleri üzerinde etkilidir ve sonuçta ortaya renk varyasyonları çıkmaktadır. Bu karmaşıklık, renk varyasyonlarının altında yatan süreçlerin ve ilgili kalıtımsal bölgelerin ayrıntılı olarak incelenmesinin önemini göstermektedir. Bu projede Squamata takımı, Sauria (Lacertilia) subordosuna dâhil olan Agamidae familyasının Türkiye’deki 4 türünden biri olan Stellagama stellio (Dikenli keler) populasyonları üzerinde morfolojik, morfometrik ve genetik çalışmalar yapılarak 9 ilden 80 adet birey üzerinde fenotipik plastisite ve ekomorfoloji hakkında bulgulara ulaşılmıştır. Bu çalışmada ise mavi rengin batı popülasyonlarında hem sırt hem de vücut için yaygınlaştığını göstermiştir. İzmir nüfusu da yıldız deseninin kenarlarında turuncu enine uzantılarla diğerlerinden farklıdır. Doğudaki popülasyonlarda göz çevresindeki canlı renkler kaybolur. Karın başı, İzmir ve Hatay'da çizgili desene sahipken Konya popülasyonlarında beneklidir. Bu plastik özellikler, değişen sıcaklıklar, nem, denize yakınlık ve tuzluluğun bir sonucu olabilir. ND4 geni üzerinden yapılan genetik analizler çalışılan populasyonları 4 klada ayırmıştır. Buna göre Hatay diğer lokalitelerden ayrılmakta ve en uzak kladı oluşturmaktadır. Hatay örnekleminde Anadolu diyagonalinin doğusu ve batısından alınan örnekler genetk olarak ayrışmamış bunun yerine kuzey ve güneydeki örnekler ayrışmıştır. Bunun sebebi diyagonalin en güney ucu olan Konacık bölgesinden doğu ve batının bağlanıyor olması olabilir. İkinci klad içinde Konya ve Adana örnekleri bulunmaktadır. Konya örnekleri bir subklad oluşturmasına rağmen Adan örnekleri oluşturmamıştır. Üçüncü klad Denizli, Burdur, Afyon, dördüncüsü ise Manisa, İzmir, Çanakkale kladı olmuştur.