BORNOVA OVASI VE ÇEVRESİNDE HAVA KİRLİLİĞİ VE İKLİM DEĞİŞKENLİĞİNİN AĞAÇ GELİŞİMİNE ETKİSİNİN DENDROKRONOLOJİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ
Proje no. 937 · Durum: Kapanmış · 2015
Özet
Bu proje kapsamında, Bornova Ovası ve çevresinde iki yeni ağaç yıllık halka kronoloji oluşturulmuş ve ağaçların gelişimini (büyümesini) etkileyen en önemli iklim faktörleri belirlenmiştir. Oluşturulan kronolojilerin uzunluğu karaçamlar (Pinus nigra) için 305, kızılçamlar (Pinus brutia) için 176 yıldır. Bu alandaki ağaçlar iklim değişimine karşı duyarlıdır. Ortalama duyarlılık; karaçamlar için 0.22, kızılçamlar için 0.23 olarak bulunmuştur. Bu projede, sıcaklık ve yağış değerleri ile ağaç yıllık halka genişliği arasındaki ilişkiler korelasyon analizi kullanılarak belirlenmiştir. Bornova ovasının güneyinde yer alan Kemalpaşa Dağı'ndaki karaçam ağaçları, büyüme mevsiminin başında yüksek sıcaklıklara ve yüksek yağış miktarına olumlu tepki vermektedir. Yüksek yaz sıcaklıkları, kuraklığı şiddetlendirdiğinden karaçamın büyümesini olumsuz etkilemektedir. Bornova Ovası ve çevresindeki kızılçam ağaçları, Nisan ve Eylül ayı yüksek yağışlarına olumlu tepki vermektedir. Sıcaklıkların ise, kızılçamların gelişimi üzerinde olumsuz etkisi vardır. Bornova Ovası ve çevresinde, yıl boyunca yüksek sıcaklıklar kızılçamları olumsuz etkilemekte, özellikle Mayıs ve Ağustos aylarındaki yüksek sıcaklıklar bu ağaçların büyümesini sınırlandırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Dendrokronoloji, dendroklimatoloji, karaçam, kızılçam, yıllık halka, Bornova, Yamanlar Dağı, Kemalpaşa Dağı