KENTSEL YEŞİL ALANLARIN EKOSİSTEM SERVİSLERİNİN HESAPLANMASI: İZMİR ÖRNEĞİ
Project no. 991 · Status: Kapanmış · 2016
Summary
Bu araştırmada, birbirinden farklı fiziksel ve ekolojik özellikler gösteren 5 adet kentsel yeşil alanda (Kültürpark, Balçova Cumhuriyet Parkı, Âşık Veysel Rekreasyon Alanı, Şehit Fethi Sekin Parkı (İzmir’im Park) ve Büyükpark) 6 farklı ekosistem servisi hesaplanmakta ve hem birbirleriyle hem de ilgili literatürle karşılaştırılarak tartışılmaktadır. Hesaplanan bu servisler; a) hava temizleme, b) karbon tutma, c) gürültüyü azaltma, d) yüzey akışına geçen suyu tutma (run-off retention), e) serinletme ve f) rekreasyon servisleridir. Araştırma yöntemi veri üretimi ve veri analizi olmak üzere iki aşamada kurgulanmıştır. Veri üretimi aşamasında; Pleiades uydu görüntüsünün ekran sayısallaştırılması yoluyla yorumlanmasıyla arazi kullanım haritası üretilmiştir. Sınıflandırma, arazi çalışmaları ile desteklenmiştir. Arazi çalışmalarında ayrıca bu alanlarda bulunan bitkilerin türleri ve coğrafi konumları belirlenmiştir. Ayrıca bitkilerin boy, taç genişliği ve yüksekliği, gövde kalınlığı, gelişme biçimi vb. fiziksel özellikleri kayıt altına alınmıştır. Veri analizi aşaması ise, kentsel yeşil alanların sağladığı düzenleyici ekosistem servislerinden hava kalitesini iyileştirme, karbon tutma ve yüzey akışa geçen yağış suyu azaltma servisleri i-Tree Ecov6 modeli kullanılarak (Nowak and Crane 2000), iklim iyileştirme, gürültü azaltma ve rekreasyon servisleri literatürler temelinde hesaplanmış (Derkzen et al. 2015; McDonald et al. 2007; Tratalos et al. 2007) ve ArcGIS10`da haritalanmıştır. Araştırma bulguları; araştırma alanları arasında 5 farklı ekosistem servisi bağlamında Kültürpark’ın başat olduğunu göstermektedir. Sadece yüzey akış suyuna azaltma servisi olarak neredeyse tüm yeşil alanlar aynı değeri almıştır. Hesaplanan ekosistem servisleri arasında hava temizleme ya da hava kalitesinin iyileştirme ile yüzey akış suyunu azaltma servisleri hariç Balçova Cumhuriyet Parkı en düşük değerleri almıştır.