ANTHEMIS TRICOLOR BOİSS. BİTKİSİNİN MACROVIPERA LEBETINA OBTUSA VENOMU İLE İNDÜKLENEN ENFLAMASYON ÜZERİNE ANTİ-ENFLAMATUVAR ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Project no. 426 · Status: Kapanmış · 2017
Summary
Yılan ısırığı uzuv kaybından ölüme kadar birçok sonuç doğurabilen önemli bir sağlık konusudur. Isırılma vakalarında özellikle ısırık bölgesinde güçlü bir enflamasyon ve yara gelişimi söz konusu olmaktadır. Türkiye’deki en büyük engerek türü olan Koca Engerek (Macrovipera lebetina) ısırığı ile ölüme ve ciddi yaralanmalara sebep olabilir ve venomu temelde hemolitik toksinler içerir. Tedavide ise, standart olarak anti-venomlar kullanılmaktadır. Bununla birlikte anti-venom tedavisi, yılan zehrinin lokal etkilerini yok etmede yeteri kadar etkili olmamakta ve bazı riskler taşımaktadır. Ekibimiz tarafından yapılan çalışmalarda, Kıbrısa endemik Anthemis tricolor bitkisinin kloroform ekstraktının NfKb, iNOS, NAG-1 ve güçlü antioksidan özelliğe sahip olduğu dolayısıyla yılan ısırığı gibi güçlü bir enflamasyonun indüklendiği olgularda kullanım potansiyelinin yüksek olacağı öngörülmüştür. Bu çalışmada Macrovipera lebetina obtusa venomunu ile enflamasyon oluşturulduktan sonra A. tricolor bitkisinin kloroform ekstresinin venom indüklü enflamasyona olan anti-enflamatuvar etkisinin in vivo olarak belirlenmiştir. Farmakolojik potansiyelin daha iyi anlaşılabilmesi için aynı çalışma karragenin ile yapılmış ve karşılaştırılmıştır. Antienflamatuvar aktivite, sıçanlarda yılan zehri indüklü pençe ödem testi ile değerlendirilmiştir. M. l. obtusa venomunun %70 oranında bir hacim artışına sebep olduğu, kullanılan kloroform ekstresinin tüm dozlarında hacim artışının %20’lere düştüğü, karragenin ile oluşturulan enflamasyona karşı denenen üç dozda da hacim artışının %1’de kaldığı görülmüştür. A. tricolor’un anti-enflamatuvar etkileri ve M. l. obtusa zehrinin enflamatuvar etkileri in vivo çalışmalarla literatürde ilk kez belgelenmiştir. A. tricolor, yılan ısırması vakalarında anti-enflamatuvar tedavisinde kullanılacak ilaçlar için önemli bir kaynak olabilir.