ÇAĞDAŞ AMERİKAN BİLİMKURGU ROMANINDA DEĞERLER, AHLAK VE ETİĞİN POSTMODERN ALGISI
Proje no. 932 · Durum: Kapanmış · 2015
Özet
ÖZET Değerler, ahlak ve etik toplum içinde bireyin düşüncesini, yaşantısını ve davranışını etkileyen hatta belirleyen önemli kavramlar olarak dikkat çekmektedir. Teknolojinin ilerlemesi ile ortaya çıkan yenilikler ise yeni bir dünya görüşünü ve yeni kaygıları beraberinde getirmiştir. Tüm bunların sonucu ise postmodern dönemin başlangıcıyla birlikte yeni değerler, ahlak ve etik anlayışının ortaya çıkması olmuştur. Postmodern anlayış en temelinde otoriteyi reddetmiştir. Postmodern anlayışın en öne çıkan ilkelerinin gerçeğin değişkenliği ve mutlak doğrunun sorgulanması olduğunu söyleyebiliriz. Öyleyse doğrunun veya yanlışın olmadığı ve mutlak gerçeğin sorgulandığı bir dünyada neden hala etik kaygılar taşıyoruz? Bu anlamda postmodernizmin göreceli bir ahlak anlayışı öne sürdüğüne şahit olmaktayız. Ancak, postmodernizm ve göreceli ahlak anlayışının vurguladığı anlamın ve gerçekliğin kaybı, bazı düşünürler ve araştırmacılar tarafından eleştirilmiş ve bu anlayışın yine bir mutlak ahlak arayışında olduğu dile getirilmiştir. Bu düşünürler ve araştırmacılar bahsedilen görüşe alternatif olarak, deontolojik ve sonuçsalcı etik teorilerinin karışımı olan melez bir etik anlayışının ortaya çıktığına dair bir argüman geliştirmişlerdir. Edebiyatta ise bu melez ahlak anlayışının örneklerini, özellikle çağdaş dönem bilimkurgu romanlarında daha net görebilmemiz mümkün olmaktadır. Bu çerçevede, bilimkurgu türünün inceleme için seçilmesinin nedeni ise bilimkurguyu diğer yazın türlerinden ayıran en önemli hususun bu türün içerdiği temaların sınırının olmamasıdır. Bilimkurgu türü bilinen veya bilinebilecek olan tüm evreni ve konuları içerebilir, ancak insanlığın dünyada var olabilmesi ve bu varoluşunu devam ettirebilmesi için bazı değerlerin diğerlerinden üstün görüldüğü durumlar bilimkurgunun en önemli temalarını oluşturur. Sonuç olarak tüm bu tartışmaların ışığında çalışmamızda öncelikle genel olarak bilimkurgu romanının ve daha sonra Amerikan bilim kurgu romanının tarihsel gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde temel ve güncel etik teorileri incelenmiş olup, bu bölümün sonunda postmodernizm akımı ve ortaya çıkardığı etik anlayışı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde öncelikle postmodernizm ve bilimkurgu romanı arasındaki, daha sonra da bilimkurgu ve etik arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu bölümün sonunda ise romanların incelenmesinde kullanılan edebi etik analizinin tanımı ve genel özellikleri belirtilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise çağdaş Amerikan bilimkurgu romanını temsil eden örneklerde yer alan ahlak ve etik olguları ve sonuç olarak bu eserlerin nasıl bir postmodern etik anlayışı benimsedikleri tartışılmıştır. Bu bağlamda, tezimiz bahsi geçen temalar ışığında ahlak ve etik anlayışının postmodern algısının çağdaş Amerikan bilimkurgu romanlarında nasıl işlendiğine dair disiplinler arası bir çalışmayı ortaya koymaktadır.