İridyum katalizli hidrojen transfer tepkimeleri ile epoksitlerin ve alkollerin değerli organik ürünlere dönüştürülmesi
Proje no. 22946 · Durum: Kapanmış · 2021
Özet
Stiren oksit organik sentezlerde çok fazla kullanılan önemli bir bileşiktir. Ayrıca epoksit halkasının seçimli bir şekilde açılarak bir yada iki izomerik ürünü oluşturması ilaç kimyası açısından oldukça önemlidir ve alkollerin sentezi için de oldukça umut verici bir endüstriyel süreçtir.Epoksit halkasının açılması için kullanılan hidrojenlenme, katalitik hidrojenlenme ve hidrosililleme gibi yöntemler birçok dezavantaj içermektedir. Son yıllarda transfer hidrojenasyon (TH) olarak adlandırılan yöntem H2 gazı kullanılarak gerçekleştirilen geleneksel hidrojenasyon tepkimelerine bir alternatif olarak karşımıza çıkmaktadır. TH, H2 gazı olmayan bir hidrojen kaynağından (genellikle alkoller veya formik asit) elde edilen hidrojenin indirgenecek moleküle aktarılması şeklinde tanımlanabilir. Transfer hidrojenasyonunun bilinen avantajlarına rağmen, literatürde epoksit halkasının transfer hidrojenasyon yöntemiyle açılmasına ilişkin bir çalışma mevcut değildir. Yakın geçmişte, hidrojen ototransfer (HO) olarak da adlandırılan hidrojen ödünç alma (İng. “borrowing hydrogen”) yöntemi, zahmetli ayırma ve saflandırma işlemlerine gerek kalmadan daha karmaşık molekülleri sentezlemek için transfer hidrojenasyonu bir veya daha fazla ara tepkime ile birleştiren güçlü bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmıştır. Sunulan projede, ticari olarak satılan N-heterosiklik karben (NHC) geçiş metali kompleksleri katalizör olarak kullanılarak stiren oksit türevleri ve primer alkoller ile organik ve farmasötik kimya için önemli bir bileşik sınıfı olana α-alkillenmiş ketonların sentezi gerçekleştirilecektir. Literatürde şimdiye kadar, epoksit türevlerinin primer alkollerle tek basamakta alkilasyonu ile hedeflenen α-alkillenmiş keton bileşiklerinin sentezine ilişkin bir çalışma bulunmamaktadır.