Peyzaj alanlarında yetiştirilen bazı çalı formlu süs bitkilerinde sorun olan fungal kaynaklı kök ve kök boğazı hastalık etmenlerinin saptanması üzerine araştırmalar
Proje no. 21472 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2020
Özet
Tarımın ve bitkisel üretimin bir dalı olan süs bitkileri üretimi, Dünyada AB ülkeleri başta olmak üzere, Türkiye’de de ekonomiye büyük katkı sağlamaktadır. Süs bitkileri kullanım amaçlarına göre; kesme çiçek, iç mekan (saksılı) süs bitkileri, dış mekan (tasarım) süs bitkileri ve doğal çiçek soğanları olarak 4 farklı gruba ayrılmaktadır. Bu gruplandırma içinde dış mekan süs bitkileri Türkiye’de alan kullanım bakımından ilk sırada yer almaktadır. Dünyada ve Türkiye’de birçok kültür bitkisinde olduğu gibi dış mekan süs bitkisi yetiştiriciliğinde de bitki hastalıkları ekonomik düzeyde ürün kayıplarına neden olmaktadır. Dış mekan süs bitkilerinde görülen hastalıklar içinde en sık karşılaşılan etmen grubunu fungal hastalıklar oluşturmaktadır. Fungal hastalıklar içinde ise kök ve kök boğazı çürüklüğüne neden olan etmenler en önemli sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Kök ve kök boğazı çürüklüğüne neden olan etmenlerden Fusarium spp., Verticillium spp., Sclerotinia spp., Rhizoctonia spp., Cylindrocarpon spp. ve Cylindrocladium spp. türleri bulunmaktadır. Kök ve kök boğazında çürüklük meydana getiren etmenlerin toprak kaynaklı olması, mücadelesinin diğer etmen gruplarına göre daha zor olması, değişen çevre ve iklim koşulları altında yayılımlarının hızlı olması üretimi büyük ölçüde sınırlandırmaktadır. Üretimde ciddi verim kayıplarına neden olan bu türler için yapılacak çalışmalarda ilk başarı, surveyler sonrasında yapılacak doğru morfolojik ve moleküler tanılama ile mümkündür. Bu çalışmada İzmir ili sınırları içinde dış mekan süs bitkilerinin yoğun olarak yetiştirildiği ilçelerde kök ve kök boğazı çürüklüğüne neden olan fungal etmenlerin morfolojik ve moleküler olarak tanılanması, elde edilen izolatların patojenisite testi ile virulensliklerinin belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonunun yapılması amaçlanmaktadır