Acil Serviste Çalışan Hekim Ve Hemşirelerle Diğer Kliniklerde Çalışan Hekim ve Hemşirelerin D vitamini Düzeyi Karşılaştırılması
Proje no. 32319 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Acil servisler hastaların ulaşım kolaylığı nedeniyle genellikle alt katlarda hizmet vermektedir.Acil serviste mesai saatleri 7/24 kesintisiz devam etmekte olup vardiya usulü çalışılmaktadır.Yapılan birçok çalışmada vardiyalı ve kapalı alanlarda çalışmanın düşük D vitamini düzeyleri ile yakın ilişki içerisinde olduğu gösterilmiştir.Bu nedenlerle acil servis çalışanlarının güneş ışığından yeteri kadar yararlanamama olasılığı bulunmaktadır.Acil servis çalışanları uyku uyanıklık döngüsünün dengesiz olması,yoğun çalışma koşulları sebebiyle yetersiz ve sağlıksız beslenme,güneşe maruziyetinin azalması,stres yükünün diğer kliniklere göre fazla olması sebebiyle D vitamini eksikliği açısından yüksek risk altındadır.D vitamini eksikliği zirve kemik yoğunluğunu azaltabileceğinden ve yaşamın ileri dönemlerinde osteopeni veya osteoporoz riskinin yanı sıra diğer uzun vadeli sağlık etkilerine yol açabileceğinden bu durum endişe vericidir.</p><p><br></p><p> Güneşlenme ile deriden yeterli miktarda vitamin D sentezinin yapılabilmesi için güneşlenme süresi ve güneş ışınlarına maruz bırakılan derinin yüzey alanının önemli olduğu belirtilmiştir.Bölgemiz coğrafi konumu ve geleneksel giyim tarzına sahip olması nedeniyle vitamin D eksikliği açısından ciddi risk taşımaktadır.Güneş maruziyetinin yetersiz olduğu ortamlarda çalışmak D vitamini eksikliğine neden olabilmektedir.(9)</p><p><br></p><p>2017 yılında Sowah ve ark'nın yaptığı bir çalışmada farklı meslek grupları arasında D vitamini düzeyleri ve eksikliği araştırılmış.Sağlık çalışanları arasında özellikle tıp asistanlarında D vitamini seviyeleri belirgin düşük saptanmış. Bu çoğunlukla kapalı alanda çalışma süreleri, vardiyalı çalışma ve sağlık çalışanlarının kendi sağlıklarını ihmal etme eğilimi dahil olmak üzere bir dizi mesleki faktörle ilişkilendirilebilir olarak değerlendirilmiş. (10) </p><p> </p><p> Araştırmanın örneklem büyüklüğü G-Power 3.1 programı ile hesaplanmıştır. %95 etki gücü,%5 hata payı ve 0.5 etki büyüklüğünde minimum örneklem büyüklüğü 210 yani 105 kişiden oluşan iki eşit grup olarak bulunmuştur.</p><p> Acil serviste çalışan hekim ve hemşirelerden oluşan gönüllü 105 kişi ve acil servis dışında çalışan hekim ve hemşirelerden oluşan gönüllü 105 kişi belirlenecektir. Çalışmaya katılımda gönüllülük esası göz önünde bulundurularak hastaların haftalık spor yapma sıklığı,beslenme şekilleri,giyim tarzı,aylık gece nöbeti sayısı,çalışma saatleri ve sigara kullanımı sorgulanacaktır.Tüm katılımcılardan yazılı onam belgesi alınacaktır.Onam belgesinde çalışmanın amaçları, yöntemleri, hedefleri ve olası tehlikeleri, bireylerin araştırmaya katılma ya da ayrılma konusunda tamamen serbest oldukları açıklanacaktır.</p><p>İstatiksel analizler SPSS 25.0 yazılımı kullanılacak olup;demografik veriler için tanımlayıcı istatistikler uygulanacaktır. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu görsel (histogram ve olasılık grafikleri) ve analitik yöntemler (Kolmogorov- Smirnov/Shapiro-Wilk testleri) kullanılarak incelenecektir. Tanımlayıcı analizler normal dağılmayan değişkenler için ortanca ve çeyrekler arası aralık kullanılarak (ordinal değişkenler için frekans tabloları kullanılarak) verilecektir. Tanımlayıcı analizler normal dağılan değişkenler için ortalama ve standart sapmalar kullanılarak verilecektir.Normal dağılıma uygunluk sağlandığında bağımsız iki örneklem t test, sağlanmadığında Mann-Whitney U testi kullanılacaktır. Kategorik değişkenler için Ki-kare testi uygulanacaktır..Veriler ortalama ± SD olarak ifade edilecek ve istatistiksel olarak p<0.05 altında anlamlı kabul edilecektir.</p><p> Acil serviste çalışan hekim ve hemşirelerden oluşan gönüllü 105 kişi ve acil servis dışında çalışan hekim ve hemşirelerden oluşan gönüllü 105 kişi belirlenecektir. Çalışmaya katılımda gönüllülük esası göz önünde bulundurularak hastaların haftalık spor yapma sıklığı,beslenme şekilleri,giyim tarzı,aylık gece nöbeti sayısı,çalışma saatleri ve sigara kullanımı sorgulanacaktır. </p><p> D vitamin düzeyinde etkili faktörleri belirleyebilmek amacıyla hasta alım formu oluşturulacak ve bu alım formuna gönüllülerin yaşı, cinsiyeti,vücut kitle indeksi, beslenme alışkınlıkları(balık,süt,yumurta tüketimi) ve kan değerleri işlenecektir. Kan değerlerinde Vitamin D düzeyi, alkalen fosfataz, karaciğer fonksiyon değerleri(Ast,Alt), böbrek fonksiyon değerleri(Üre,Kreatinin), kalsiyum, fosfor, parathormon değerlerine bakılacaktır.</p><p><br></p><p>Çalışmamızın neticesinde acil serviste çalışan hekim ve hemşirelerde D vitamini eksikliği farkındalığını sağlamayı ; D vitamini eksikliği bulunan hekim ve hemşirelerin ileri tetkik,tedavi ve bilgilendirme amacıyla ilgili kliniklere sözel olarak yönlendirilmesi amaçlanmıştır.Gelecekteki klinik uygulama kılavuzları ve toplum sağlığı girişimleri için vardiyalı çalışanlar ve diğer belirli çalışan gruplarında D vitamini seviyeleri için düzenli tarama yapılması düşünülmeli, mevcut işyeri sağlık programları ise yeterli D vitamini seviyeleri, güneş ışığına maruz kalma ve yeterli besin alımının önemi hakkında eğitimi içermelidir. D vitamini eksikliğine bağlı olumsuz sağlık sonuçlarını önlemek için D vitamini açısından zengin gıdaların tüketilmesinin arttırılması önerilirken güneş ışığından faydalanılacak saatlerde yapılan molalara izin verecek şekilde planlamalar yapılabilir. </p>