TÜRKİYEDEKİ BAZI AMFİBİ TÜRLERİNİN DERİ SEKRESYONLARININ BİYOLOJİK AKTİVİTELERİNİN BELİRLENMESİ
Proje no. 532 · Durum: Kapanmış · 2015
Özet
Amfibi deri sekresyonları geleneksel olarak bazı yaraların ve hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Türden türe farklılık gösteren biyolojik olarak aktif içerik özellikle peptidler/proteinler, steroidler ve alkaloidler açısından oldukça zengindir. Amfibi deri sekresyonları üzerine yapılan çalışmalar son yıllarda yurtdışında artış göstermesine karşın Türkiye’de bu konu ile ilgili kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu projede, Burdur, Antalya ve Muğla illerinde dağılış gösteren Likya semenderleri ile İzmir ili de dahil edilerek bulunan diğer bazı amfibi türlerinin deri sekresyonları ile çalışılmıştır. Bu kapsamda detaylı iki arazi çalışması düzenlenmiş ve saha çalışmaları sırasında Likya semenderlerine ait yeni bir endemik alttür (L. billae eikeae) ülkemiz amfibi faunasına kazandırılmıştır. Ayrıca L. antalyana antalyana, L. a. gocmeni, L. flavimembris flavimembris ve L. f. ilgazi alttürleri için yeni lokaliteler kaydedilmiştir. Bireysel farklılıkları standardize etmek amacıyla aynı türün farklı bireylerinden çok küçük elektriksel uyarı verilerek toplanan sekresyon örnekleri örnekleme havuzunda bir araya getirilmiş denemelerde kullanılmak üzere liyofilize edilmiştir. Farklı türlerden alınan sekresyonlar için protein miktarı, SDS-PAGE protein profili, antimikrobial aktivite ve normal ve kanserli hücre hatları üzerindeki sitotoksik etkileri belirlenmiştir. Ayrıca, amfibi salgıları hemolitik etkilerinin varlığı açısından da araştırılmıştır. Sonuç olarak, taranan 19 farklı deri salgısı örneğinin tamamının az veya çok biyoaktivite gösterdiği ortaya konmuştur. Projenin hedef grubu Likya semenderlerinden özellikle L. l. luschani deri sekresyonu en yüksek sitotoksik etkiyi (A-549 ve MPanc-96 üzerinde) gösterirken, çalışılan diğer amfibi türlerinden Bufo bufo deri/parotoid sekresyonu en yüksek sitotoksik etkiyi (çalışılan hücre hatlarının tamamında) göstermiştir. Çalışılan deri sekresyonları arasından en yüksek antimikrobiyal aktiviteyi Pelophylax bedriagae deri sekresyonu göstermiştir. Hemolitik aktivite sonuçlarına bakıldığında Likya semenderleri ve Bufo bufo deri salgılarının hemolitik aktivitesinin olmadığı, diğer türlerin deri salgılarının ise çok düşük hemolitik etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Amfibi, deri sekresyonu, antimikrobiyal aktivite, sitotoksisite, hemolitik aktivite, SDS-PAGE