Siltli zeminlerin deprem sırası ve sonrasındaki dinamik davranış özelliklerinin belirlenmesi
Proje no. 22457 · Durum: Kapanmış · 2021
Özet
Geçmiş yıllarda, gerçekleşen depremlerde kumların yanı sıra plastik olmayan ve düşük plastisiteli siltlerin de sıvılaştığı gözlemlenmiştir. Ancak, kum ve kil zeminlere kıyasla silt zeminler üzerinde deney yapılması oldukça zordur. Genellikle, silt zeminin kum ya da kil gibi davrandığı düşünülmekte ancak kum ve kil arasında bir geçiş malzemesi olduğundan tam olarak kil ya da kum gibi bir davranış göstermemektedir. Silt zeminlerin bu karmaşık yapısına kıyasla siltlerin dinamik davranışları üzerine yapılan çalışmalar günümüzde hala kısıtlı kalmaktadır. Deprem sırasında, dinamik etkiler sebebiyle zeminlerde aşırı boşluk suyu basıncı oluşmakta ve deprem sonrasında oluşan bu aşırı boşluk suyu basıncı drene olarak sönümlenmektedir. Ancak, siltlerin hidrolik iletkenliğinin ve geçirimliliğinin kumlara oranla oldukça düşük olması deprem sırasında oluşan aşırı boşluksuyu basıncının kum zeminlere kıyasla daha geç sönümlenmesine neden olmaktadır. Aşırı boşluk suyu basıncının geç sönümlenmesi oluşacak oturmaların gecikmesine ve deprem sonrası kayma mukavemetinin azalmasına neden olmakta ve daha büyük yapısal sorunlara neden olmaktadır. Bu nedenledir ki, siltlerin dinamik etkiler sonrasındaki davranışlarının da incelenmesi büyük önem arz etmektedir. Ayrıca, literatürde öncü ve artçı depremlerin siltlerin dinamik davranış üzerindeki etkisi araştırılmamıştır.<br /> Bu proje kapsamında, 7 farklı indeks özelliklerine sahip silt zeminler üzerinde üç farklı sıkılıkta (boşluk oranında) artan gerilme genlikli deformasyon deneyleri, sıvılaşma deneyleri ve sıvılaşma sonrası monotonik deneyler gerçekleştirilecektir. Örnekler, nemli tokmaklama yöntemi ile hazırlanacaktır. Deneylerin bir kısmı JGS- 0541-2000 ve JGS- 0542-2000 (Japanese Geotechnical Society) standartlarına uygun olarak gerçekleştirilecek bir kısım örnek üzerinde ise depremi simüle etmek amacıyla farklı genliklerde 20 çevrimlik yükleme sonrası JGS standartlarına uygun deformasyon ve sıvılaşma deneyleri gerçekleştirilecektir. Ayrıca, sıvılaşma sonrası kayma mukavemeti değişmini belirleyebilmek amacı ile de sıvılaşma sonrası monotonik yükleme yapılacaktır. 20 çevrim uygulanan dinamik yükleme sebebiyle oluşan aşırı boşluk suyu basıncının artışı ile maksimum kayma modülünün ve sıvılaşma direncinin azalacağı öngörülmektedir.