Kısıtlı Sulama Stresi Koşullarında Gemlik Çeşidi Zeytin Olea europaea cv Gemlik Fidanlarının Gelişimi Üzerine Doğal ve Seçilmiş Mikoriza Türlerinin Etkisi
Proje no. 23117 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2021
Özet
Optimum su ihtiyacının altındaki düzeylere maruz kaldıklarında bitkilerin geliştirdikleri stratejilerden bir tanesi; mikorizal fungusların bitkide gerçekleştirdiği kök kolonizasyonu olup, bu canlılar korunma ve tolerans stratejilerini kombine ederek bitkinin stres faktörlerine karşı entegre bir tepki vermesine yardımcı olurlar. Bu projede; kuraklığa dayanıklı bitki köklerinden ve rizosfer bölgesinden elde edilecek mikoriza sporlarının zenginleştirilerek Gemlik fidanlarına aşılanması ile su stresi koşullarında bu zeytin çeşidinin kuraklığa olan hassasiyetinin azaltılması amaçlanmaktadır. Proje 2 sera denemesi şeklinde yürütülecektir. Birinci sera denemesinde İzmir ili topraklarında hiçbir şekilde sulamanın yapılmadığı susuz koşullarda yaşamlarını sürdürebilen Ayvalık zeytin çeşidinin yetiştiği plantasyonlara ait topraklarla bir tuzak bitki denemesi yürütülecek ve yerli mikoriza sporlarının sayısı artırılmaya çalışılacaktır. İkinci sera denemesinde ise kuraklığa hassas bir çeşit olan Gemlik zeytininden (Olea europaea L. cv. Gemlik) çelikler alınarak köklendirilecek ve daha sonra saksılara transfer edilecektir. Bu transfer sırasında mikoriza aşılaması 3 farklı uygulama konusu (1. Kontrol; 2. Kurak bölge topraklarından ön deneme ile elde edilen doğal ve karışık mikoriza aşısı uygulaması ve 3. Glomus sp. türlerini içeren seçilmiş bir mikoriza aşısı uygulaması) şeklinde yapılacaktır. Denemenin 6. ve 12. ayları sonunda, bitki analizleri ile mikorizal enfeksiyon yüzdesi hesaplanacaktır. Denemenin 13. ve 16. aylarında ise (toplam 4 ay) bitkilere su stresi uygulanacaktır. Mikoriza aşılamasının yapıldığı saksıların yarısına TK’nin %95’i oranında diğer yarısına ise TK’nin %55’i oranında sulama suyu verilecektir. 16. ay sonunda deneme sonlandırılarak bitki ve toprak analizleri yapılacaktır.. Bu proje ile mikoriza aşılamasının su stresi koşulları altında bitkinin gelişimi, besin maddesi taşınımı ve kuraklığa karşı gösterdiği direncin üzerine mikoriza aşılamalarının etkisi ülkemiz koşullarında ilk defa ortaya konulacaktır.