Sultan Mecid Ganizâde'nin Hayatı ve Eserleri Üzerine Bir İnceleme
Proje no. 32258 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Eğitimci kimliği ile öne çıkan Sultan Mecid Ganizâde, Azerbaycan edebiyatı ve eğitim alanlarında yazar, şair, çevirmen, dramaturg, pedagog ve sözlükçü gibi farklı kimliklere sahip önemli bir aydındır. Yaşadığı dönemde çoğu insanın ulaşamadığı seviyede eğitim görmüş, iyi derecede Rusça öğrenmiş, bu sayede Tiflis'teki Aleksandrovski Muallimler Enstitüsü'ne kabul edilmiştir. 1887'de enstitüden arkadaşı Habip Mahmudbeyov ile birlikte Bakü'de ilk Rus-Tatar (Azerî) Mektebi'ni (1887-1891) kurmuştur. Bu okul, Azerbaycan'daki eğitim faaliyetlerinin kilometre taşlarından biridir. İsmail Gaspıralı'nın ilkelerini belirlediği usul-i cedit tarzı eğitim veren kurum büyük saygı kazanmış ve Azerbaycan'ın birçok bölgesinde de benzer okullar açılmaya başlamıştır. Ganizâde çeşitli okullarda öğretmenlik, müdürlük, eğitim müfettişliği gibi görevlerde bulunmuştur. Azerbaycan tiyatrosuna büyük hizmetleri olan yazar telif piyesler kaleme almış, yabancı yazarlardan tiyatro eserlerini tercüme etmiş ve bazı piyeslerde bizzat rol almıştır. Yaklaşık elli yıl boyunca eğitim hayatının içerisinde yer alan Ganizâde bu süre zarfında birçok talebe yetiştirir. Bolşevik İhtilali'nden sonra, 1919 yılında ülkesine siyasi sahada hizmet etmek için memuriyetten istifa ederek parlamentoya girer. Fakat Sovyetler Birliği döneminde rejim muhalifi olduğu gerekçesiyle tutuklanıp 1937 yılında kurşuna dizilerek idam edilir.</p><p>Çalışmamız; daha önce ülkemizde hakkında kapsamlı bir çalışma yapılmamış olan kıymetli eğitimci Sultan Mecid Ganizâde'nin hayatı ve eserlerini temel alarak tanıtılmasını ve ayrıca Azerbaycan edebiyatı ve pedagoji çalışmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.</p><p><br></p>