Malign melanoma kanser kök hücresinde hipoksi indüklenmesi sonucu olası değişikliklerin mitokondri dinamikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Proje no. 30755 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p>Malign melanoma görülme sıklığı hızla yükselen ölümcül bir kanser türü olmakla beraber, etkili tedavi yöntemi oluşturma çabası devam etmektedir. Kanser kök hücresi (KKH) yaklaşık 20 yıldır hızla yükselen bir araştırma konusu olup, tümörü başlatıcı, depo hücre olarak kullanılan ve kendini yenileme özelliği ile diğer bazı özellikleri nedeniyle kök hücre olarak adlandırılan kanser tipine özgü hücredir. Malign melanomanın agresif davranışı diğer kanser türlerindeki gibi KKH’lerinin varlığı ve aktivitesi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Tümör içindeki heterojenitenin saptanması, farklılaşmamış moleküler belirteçler ve embriyonik benzeri farklılaşma plastisitesi malign melanoma kök hücrelerinin varlığını ve bu malignitenin başlamasında ve yayılımında rol oynadığını kuvvetle işaret eder. </p><p>KKH’lerinin ayırt edilmesi için kullanılan belirteçlerden bir tanesi CD133 proteinidir. Kanser hücre popülasyonunun çok küçük bir yüzdesi (%0.05-1) KKH olarak tanımlanır. Bu yüzdeyi oluşturan KKH’lerini hedefleyen araştırmalar hızla artış göstermektedir. Ayrıca, farklı kanser hücreleri üzerinde yapılan araştırmalarda mitokondri özelinde KKH’lerinde farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Mitokondri çalışmaları genellikle mitokondriyal membran potansiyeli, reaktif oksijen türleri miktarı ve hücre ölümü üzerinde yoğunlaşmıştır. Mitokondri hedefli ajanlar, kanser hücreleri gibi KKH’lerinin de mitokondriyal disfonksiyon aracılığıyla apoptozunu tetiklemede önemli ölçüde etkilidir. Bu bilgiler ışığında tasarlanan bu projede malign melanoma KKH temel alınarak mitokondriyal değerlendirmeler yapılacaktır. KKH’nin kanser topluluğu içinde daha merkezi konumda bulunduğu ve kanser kümesinin merkezinin de hipoksik olduğu düşünülmektedir. Projede hedeflenen Hif1a gen ekspresyon susturulması ile KKH’nin mitokondriyal değerlendirmelerindeki farklılıklar belirlenmek istenmektedir. Özetle, malign melanoma KKH ve kök hücre olmayan kanser hücrelerinde mitokondriyal değerlendirmeler ışığında karşılaştırmalar yaparak KKH’nin kök hücre olmayan kanser hücresine doğru dönüşüm potansiyelini tespit etmektir. Malign melanoma kanseri ve ile KKH özelinde gerçekleştirilen mitokondri çalışmalarında özellikle hücre dışı bir elemanın kullanımı çok kısıtlıdır. Bu projede in vivo taklidi bir model oluşumu ile değerlendirilecek sonuçlar klinik yansıma potansiyeli yüksek bir etki yaratacaktır. Hücre gruplarımız arasında yapılacak olan mitokondriyal değerlendirilme literatüre hem metot hem de karşılaştırılmalı bilimsel veri olarak katkı sağlayacaktır. FTIR analiz sonucunda elde edilecek verilerin KKH’nin kök hücre olmayan kanser hücresi ile arasındaki farkların ortaya çıkarılmasını sağlanacaktır. KKH’lerinin kök hücre olmayan kanser hücreleri ile farklarının ortaya konmasıyla terapötik hedefler yaratmak ve tedavide sağlıklı hücrelerin sağkalımını destekleyecek mekanizmaların aydınlatılmasına yardımcı olmaktır.</p><p>-Ege Üniversitesi Çok disiplinli Öncelikli Alan Projesiyle (20785) korele gidecek olan bu çalışma ile kanser prognozunda önemli belirteçler ve hedef terapötik etki yaratacak moleküller belirlenecektir. Ege Üniversitesi Çok disiplinli Öncelikli Alan Projesi (20785) 6 Ocak 2023 itibari ile sonuçlandırılmış ve mitokondri temelli bir araştırma ile desteklenmesi gerekliliği belirlenmiştir.</p><p>-Gerçekleştirilecek olan proje dahilinde üç farklı üniversite (Ege Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi) dahilinde üç anabilim dalı (Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı ve Fizik Bölümü olarak tasarlanmıştır.</p>