Dil Balığı (Solea solea)’nın Türkiye Denizlerindeki Popülasyonlarının Moleküler Genetik ve Otolit Şekil Analizi Yöntemleriyle Araştırılması
Proje no. 29579 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p>Dil balığı (<em>Solea solea</em>), diğer pelajik balıklara göre av miktarı görece düşük olmasına rağmen kg fiyatı 600 TL’ye varabilen ekonomik değeri yüksek bir türdür. Bu sebeple tüm kıyılarımızda avcılığı yapılmaktadır. Ekonomik değerinin yüksek oluşu ve TÜİK verilerindeki yıllara göre av miktarındaki dalgalanmalar sebebiyle üzerinde yoğun av baskısının bulunduğu düşünülmektedir.</p><p>Bu projede dil balığının Türkiye kıyılarındaki popülasyonlarının genetik çeşitliliği araştırılacaktır. Bölgesel genotipik farklılıklar ve otolit şekil analizleri ile de türün stokları tanımlanıp yönetim stratejilerine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.</p><p>Genetik çeşitliliğin daha güvenilir belirlenebilmesi amacıyla, çalışmada Türkiye’nin tüm kıyılarını temsil eden istasyonlardan, dil balığı temin edilmesi planlanmaktadır. Proje bütçesi doğrultusunda belirli sayıda dokudan total-DNA izolasyonu yapılacak, izole edilen total-DNA’dan PCR yöntemiyle COX1 (<em>Cytochrome c oxidase I</em>) mtDNA gen bölgesi çoğaltılacaktır. Çoğaltılan gen bölgelerinin baz dizileri belirlenecek ve biyoinformatik yöntemlerle analiz edilecektir. Bu analizlerle, türün ülkemiz kıyılarındaki haplotip çeşitliliği yorumlanacak, balıkçılık yönetimi için genotipik stok bilgisi ortaya konacaktır. Ayrıca, elde edilecek olan genotipik stok bilgisinden faydalanılarak, bu stokların otolit şekil analizi yöntemiyle de ayrılabilirlikleri araştırılacaktır.</p><p>Türün Atlantik ve Akdeniz’deki popülasyonlarının genetiği konusunda çalışmalar olmakla birlikte, ülkemiz kıyılarında bu konuda bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu çalışmada gerçekleştirilecek olan genetik çeşitlilik araştırması, Akdeniz’in genelinde tür ile ilgili daha iyi bir kavrayış sağlayacaktır. Bir iç deniz olan Marmara denizi ve kapalı deniz olan Karadeniz’in de çalışmamız kapsamında olması, çalışmamızın önemini artırmaktadır. Elde edilecek dil balığı mtDNA dizi bilgileri uluslararası veri tabanlarına eklenerek, tür hakkındaki bilgi birikimine de katkı sağlanacaktır. Buna ek olarak, genotipik ve otolit şekil analizi ile stok ayrımının araştırılması, türün popülasyonlarının yönetimi ile ilgili çalışmalara zemin oluşturacaktır. Bu çalışma ayrıca, dil balığının stoklarının belirlenmesinde, genetik ve otolit şekil analizini birlikte kullanan ilk çalışma olma özelliği taşımaktadır. </p>