Tek Sağlık Yaklaşımıyla Sokak Köpeklerinin Konjonktival Sürüntü Örneklerinde Microsporidium spp.’nin Moleküler Tanısı ve Genotiplendirilmesi
Proje no. 32432 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p><em>Microsporidium</em> spp. omurgalı ve omurgasızları enfekte edebilen, halk sağlığını tehdit eden ve bal arıları, ipekböcekleri ile karides gibi hayvan endüstrilerinde büyük ekonomik kayıplara yol açan zorunlu hücre içi patojenlerdir. Ancak bu patojenlerin küresel epidemiyolojileri hakkında çok az veri bulunmaktadır. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar insanlara sıklıkla kontamine su ve yiyecek yoluyla bulaşan mikrosporidiyozun zoonotik bir enfeksiyon olduğunu desteklemektedir. Enfeksiyon bağışıklık sistemi sağlam kişilerde genelikle asemptomatik iken, bağışıklık sistemi baskılananlarda ishal başta olmak üzere keratit, miyozit, kolesistit, sinüzit, ensefalit ve dissemine enfeksiyonlara neden olabilmektedir. </p><p>Bugüne kadar yaklaşık 220 cinsi ve 1.700 türü tanımlanan <em>Microsporidium</em> spp. içinde <em>Enterocytozoon bieneusi</em> (<em>E.bieneusi</em>) ve <em>Encephalitozoon intestinalis</em> (<em>Enc.intestinalis</em>) insan enfeksiyonlarında en sık saptanan türlerdir. Bu iki tür ve <em>Enc.cuniculi</em> ile <em>Enc.hellem</em>‘in insanlar ve birçok hayvanda yaygın olarak saptanması nedeniyle bu dört türün zoonotik olduğu ileri sürülmüştür. </p><p>Tek sağlık yaklaşımına göre bir toplumun sağlığı, hayvanların ve çevrenin sağlığına bağlıdır. Bu nedenle köpekler, geniş yaşam alanları ve insanlarla yakın temasları nedeniyle mikrosporidiyoz bulaşında potansiyel rezervuar olabilmektedir. Son yıllarda köpeklerde <em>Microsporidium</em> spp. enfeksiyonunun yaygınlığı ve genetik özellikleri konusunda birçok çalışma yürütülmekle birlikte çoğu ülkenin verilerinde boşluklar bulunmaktadır. </p><p>Bugüne kadar Türkiye'de köpeklerde <em>Microsporidium</em> yaygınlığının araştırıldığı tek çalışmada köpeklerin dışkı örneklerinde zoonotik türlerden <em>Enc.intestinalis</em> (%12,4) ve <em>Enc.cuniculi</em> (%2,1) saptanmış ve genotipleri belirlenmiştir. Çalışmamızda daha önce 100 sokak köpeğinden rastgele alınmış ve -20°C’de saklanmış konjonktival sürüntü örneklerinde moleküler tanı yöntemleriyle <em>Microsporidium </em>spp.’nin görülme sıklığı ile tür ve genotipleri ilk kez belirlenecektir. Böylece insan sağlığını tehdit eden bu patojenler için köpeklerin zoonotik potansiyelleri değerlendirilmiş olacaktır.</p>