HUZUREVİNDE YÜRÜTÜLEN ‘’HİDRASYON YÖNETİMİ’’ PROGRAMININ, YAŞLI BİREYLERİN SIVI TÜKETİMİNE ETKİSİ
Proje no. 677 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
Dehidratasyon yaşlılarda en yaygın görülen sıvı elektrolit dengesizliğidir. Araştırmanın amacı; huzurevinde yürütülen “hidrasyon yönetimi” programının, yaşlı bireylerin sıvı tüketimlerine ve dehidratasyon parametrelerine etkisini test etmektir. Ön test-son test, kontrol gruplu, yarı deneysel bir müdahale çalışmadır. İki farklı huzur evinde yaşayan, müdahale grubunda 42, kontrol grubunda 37 yaşlı birey araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın bağımlı değişkenleri: Yaşlıların sıvı tüketimi konusunda bilgi ve farkındalıkları, günlük sıvı tüketimleri, dehidratasyon risk puanları, idrar özgül ağırlığı ve idrar rengidir. Araştırmanın bağımsız değişkeni: hidrasyon yönetimi programıdır. Bireylerin yaş ortalaması 75,27±7,5’tir. Müdahale grubunun müdahale sonrası sıvı tüketimi ile ilgili bilgi ve farkındalıkları artmış (p=0.001), kontrol grubunda bir değişim olmamıştır. Müdahale grubundaki bireylerin son izlemde ilk izleme göre idrar özgül ağırlığı değeri (Z=-2.591, p=0.01), idrar rengi gösterge çizelgesi puanı (Z=-4.164, p=0.0001) ve üç günlük su tüketim ortalamaları (t=4.323; p=0.0001) arasında anlamlı fark varken, dehidratasyon risk puanı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Müdahale ve kontrol grubu arasında son testte idrar özgül ağırlığı ve idrar rengi değerleri fark göstermezken, müdahale grubunun dehidratasyon risk puanı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak ileri düzeyde düşüktür. (MWU=378.00; p=0.0001). Sonuç olarak; yaşlı bireylere uygulanan hidrasyon yönetimi programı, dehidratasyon risk puanında anlamlı iyileşme sağlamış, yaşlı bireylerin sıvı alımının önemi konusundaki bilgi ve farkındalıklarını artırmıştır. Hidrasyon yönetimi programının randomize kontrollü çalışmalarla test edilerek, huzurevlerinde ve yaşlı bireylere hizmet sunan klinik ortamlarda yaygınlaştırılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, hidrasyon, dehidratasyon, sıvı tüketimi