BİR GERMEN, BİR DÜŞMAN VE BİR TARİH: LORDANES VE DE ORİGE ACTİBUSQUE GETARUM
Proje no. 209 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Bu projede, Iordanes tarafından VI. yy.ın ortasında Latince yazılmış bir çalışma olan De origine actibusque Getarum, -kısa adıyla Getica, incelenmiştir. Getica, Doğu Roma İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da kaleme alınan fakat Romalıları değil Gotları anlatan bir tarih kitabıdır. Buna rağmen, Iordanes Getica’da, gerek Romalılara gerek diğer halklara Gotların tarihiyle ilişkili konularda değinir, dahası onlar hakkında ara sözler yazar. Bulgarlar, Sabirler, Ogurlar ve özellikle de Hunlar bu halklar arasındır. Projede Getica, bir Türk halkları tarihi kaynağı olarak değerlendirilmiş ve Iordanes’in onlar hakkındaki tasvirini anlamak ve tarihselleştirmek adına incelenmiştir. Bu yapılırken bu kapsamın/konunun metnin bütünü içindeki durumu ve Getica ile diğer metinler arasındaki ilişki üzerinde durulmuştur. Dahası metnin el verdiği yerlerde, Iordanes’in diğer, örneğin şifahi, bilgi kaynakları tespit edilmek istenmiştir. Böylelikle Getica’da sunulan tarihsel verilerin niteliği belirginleştirilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle, metnin tarihsel gerçeklik adına açmazlarının yahut diğer taraftan imkânlarının ve muhtemel çıkarım örneklerinin sunulması denenmiştir. Metin içi bağlam ve metinler arası bağlam bu süreçlerde temel çerçeveyi oluşturmuştur. Böylelikle bir Got tarafından yazılmış bir Roma edebiyatı ürünü olan bu tarih çalışmasının, erken dönem batı Avrasya Türk tarihi kesiti için yeni bir okuması denenmiştir. Bu projenin, Türk tarihi araştırmalarına, ayrıca Geç Antikçağ, Avrupa ve Roma tarih araştırmalarının bu tarihle kesişen boyutlarına da katkı sunması umulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Iordanes, Getica, Türk Halkları, ‘Kuzey’ halkları, Batı Avrasya, Geç Roma Tarihyazımı, Geç Roma İmparatorluğu.