KARBONLU ATIKLARDAN ELDE EDİLEN AKTİF KARBONLARIN VOC PASİF ÖRNEKLEYİCİ OLARAK KULLANIMI
Proje no. 1226 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Hava kalitesi, genellikle dış ortam hava kirleticilerinin derişiminin ölçülmesi ile karakterize edilmekle birlikte işyeri ortam havasının kalitesi de insan sağlığı üzerine etki ettiğinden, bu alandaki çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Bu tez kapsamında insan sağlığına zararlı uçucu organik bileşiklerin (VOC) adsorpsiyonuna yönelik adsorban geliştirme ve pasif örnekleyici olarak kullanımı üzerinde durulmuştur. Adsorban olarak ticari ürün yanında tekstil atıklarından elde edilen aktif karbon ve biochar örneklerinin VOC tutma kapasiteleri GC-MS sistemi yardımıyla incelenmiştir. Bu amaçla öncelikle hedef analitler olarak BTEX grubundan Toluen, etil benzen ve ksilen türevleri için GC-MS sistemi ile gaz fazında doğrudan enjeksiyon yolu ile analiz koşulları optimize edilmiş ve ardından tekstil atıklarından üretilen aktif karbon ve biyochar numunelerinin adsorpsiyon özellikleri incelenmiştir. Kaydedilen kromatogramlar izlenerek, pik alanları kıyaslandığında analitlerin çoğunluğu için en iyi yanıtı veren pamuk polyester char ile çalışmalara devam edilmiştir. Bu tekstil atığı ile tüm analitler için kalibrasyon grafikleri oluşturulduğunda boya sektörü gibi işyerleri için belirlenen STEL değerlerinin oldukça altında duyarlı analiz yapılabileceği görülmüştür. Sonuç olarak iş güvenliği kapsamında işyeri ortam havasının VOC düzeylerinin izlenmesi işçi sağlığı ve güvenliği açısından büyük önem arz etmektedir. Bu bilginin ışığında seçimli ve duyarlı analize hizmet edecek atık gerikazanımı ile üretilmiş ucuz ve yenilenebilir malzemelerin kullanılabilirliği bu alandaki çalışmalara katkı verecek sonuçlar ürettiği yorumlanmıştır. Anahtar sözcükler: BTEX, Tekstil atığı, Aktif karbon, Biyochar, Pasif örnekleme, GC-MS