Potansiyel Asetilkolinesteraz İnhibitörü Piridinyum Türevlerinin Sentezi, Karakterizasyonu ve Biyoaktivite Çalışması
Proje no. 29557 · Durum: Kapanmış · 2023
Özet
<p>Asetilkolinesteraz (AChE) kolinerjik sistemin önemli bir parçasını oluşturan ve asetilkolinin hidrolizinden sorumlu olan bir enzimdir (1). Enzimin inhibe edilmesi nöromüsküler kavşaktaki asetilkolin düzeyinin artmasına neden olarak kolinerjik sinir iletiminin artmasını sağlamaktadır. Alzheimer hastalığı, myastenia gravis ve glokomda asetilkolin eksikliğinin görüldüğü bilinmektedir. Asetilkolin yıkımını inhibe ederek asetikolin düzeyini arttırmak ve santral ya da periferde kolinerjik fonksiyonu güçlendirmek amacıyla AChE inhibitörü ilaçlar kullanılmaktadır (2).</p><p>Katerner grupların AChE enziminin aktif cebi ile etkileştiği bilinmektedir. Piridostigmin ve neostigmin, katerner amin yapısı taşıyan AChE inhibitörü ilaçlardır. Katerner yapıya sahip ilaçlar daha çok periferde etkili olup myastenia gravis ve glokomda kullanılmaktadır. </p><p>Yapılan literatür çalışmalarından şalkon bileşiklerinin AChE inhibitör özellik gösterdiği de rapor edilmiştir (3,4). Alzheimer hastalığında etkili olabilecek AChE inhibitörü bileşiklerin geliştirilmesine yönelik birçok çalışmada şalkon yapılarının yer aldığı görülmektedir.</p><p>Bitirme tezi kapsamındaki çalışmamızda, asetofenonun, piridinkarbaldehitle Claisen-Schmidt reaksiyonu ile kondensasyon tepkimesine sokularak elde edilen ara ürünün 2,6-diklorobenzil klorürle katernizasyonu sonucu yeni bir piridinyum türevi final bileşiğin sentezlenmesi hedeflenmiştir. Sentezlenecek bileşikler çeşitli saflaştırma yöntemleri kullanılarak saflaştırılacaktır. Saf olarak elde edilecek bileşiğin yapısı spektroskopik yöntemlerle (IR, 1H NMR spektroskopisi) aydınlatılacaktır. Yapısı aydınlatılan bileşiğin AChE enzimine karşı inhibitör etkisi modifiye Ellman metoduna göre belirlenecektir (5). </p>