Kuru Göz Hastalığında Objektif Korneal Duyarlılık ile Kuru Göze Spesifik Fonksiyonel Anket Kullanılarak Belirlenen Subjektif Semptomlar Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi
Proje no. 27393 · Durum: Kapanmış · 2023
Özet
<p>Kornea duyarlılığı, kornea epitelinin altında yer alan subepitelyal sinir tabakasından başlayıp nöronal ileti yoluyla santrale iletilen dokunma ve ağrı duyuları üzerinden meydana gelen kornea hassasiyetini tanımlayan bir terimdir. Kornea duyarlılığı, oküler yüzeyin homeostazında kritik rol oynamaktadır. Bu duyarlıktaki değişiklikler oküler yüzeyin sağlığının bozulması ile sonuçlanır. Korneal duyarlılıktaki değişiklik hassasiyet artışı veya azalması şeklinde ortaya çıkabilmektedir. Duyarlılık artışı hastalarda, klinikle korele olmayan ağrı, batma gibi yakınmalara yol açarken, duyarlılık azalması oküler yüzeyde iyileşmeyen epitel defektlerine ve sonrasında korneal perforasyon ve göz kaybına kadar ilerleyen bir sürece sebep olabilmektedir. Korneal duyarlılıktaki değişiklik, diyabet, Herpes Simpex Virus (HSV) keratiti, geçirilmiş oküler cerrahi, kontakt lens kullanımı gibi pek çok patolojiye ikincil olarak gelişebilmektedir. Korneal duyarlılığın ölçümü, beşinci kraniyal sinirin oftalmik dalını değerlendirir. Duyarlılığı test etmek için kalitatif ve kantitatif yöntemler bulunmaktadır. Niteliksel olarak klinik uygulamada en sık kullanılan yöntem, pamuk uçlu bir aplikatör kullanılarak duyarlılığın test edilmesi, var/yok olarak saptanması ile yapılmaktadır. Daha ayrıntılı değerlendirme için ise nicel yöntemler kullanılmaktadır. En yaygın kullanılan kantitatif yöntem, el esteziyometresidir (Cochet-Bonnet).</p><p><br></p><p> Kuru göz hastalığı, gözyaşı film tabakası ve oküler yüzeyin multifaktöriyel bir hastalığı olup korneal duyarlılık değişikliğine yol açtığı bilinen ve pandemi döneminde özellikle maske kullanımı ile beraber sıklığını %50 ye yaklaşan önemli bir göz hastalığıdır. Bu hastalığın patogenezinde oküler yüzey homeostaz kaybı başlıca faktördür. Bu kayıp, artmış evaporasyon (Evaporatif Tip), azalmış göz yaşı sekresyonu (Aköz yetmezlik Tipi) veya her iki durumun birlikteliğine bağlı olarak ortaya çıkmakta ve oküler yüzeyde inflamasyon ve bu inflamasyona ikincil patolojik süreçlere sebep olmaktadır. Literatürde kuru göz hastalığında korneal duyarlılık ile ilgili kısıtlı ve kısmen birbiri ile çelişen veriler mevcuttur. Aköz yetmezlik alt tipinde kornea duyarlılığınında azalma, evaporatif tip kuru gözde ise korneal duyarlılıkta artış ve oluşan hiperesteziye bağlı semptomlarda belirginleşme bildiren raporlar mevcuttur. Her ne kadar korneal sinirlerin anatomik olarak incelenmesini sağlayan konfokal mikroskobi ile yapılan ileri çalışmalar bulunsa da kuru göz hastalarında duyarlılık için yapılan klinik değerlendirme, semptom spesifik olmayan sübjektif ağrı skoru ve sübjektif muayene bulgularının ve ile sınırlı kalmıştır. </p><p><br></p><p>Bu çalışmada amaç <strong>literatürde ilk kez,</strong> kuru göz hastalarında korneal duyarlılıkta meydana gelen değişikliklerin <strong>kuru göze spesifik fonksiyonel anket kullanılarak belirlenen sübjektif (OSDI skorlama sistemi ile değerlendirilmesi) ve objektif bulgular (Cochet-Bonnet esteziometre ile korneal duyarlılık ölçümleri) ile saptanması, birbiri ile korelasyonunun değerlendirilmesi</strong> ve sonuçların sağlıklı gönüllülerle kıyaslanmasıdır. Bu doğrultuda, kuru göz hastalarında meydana gelen hiperestezinin klinik bulgularla açıklanamayan sübjektif semptomlara yol açtığının objektif ve kantitatif olarak ortaya konması hedeflenmektedir.</p>