Meme Kanseri Kök Hücrelerinde Telomeraz İnhibitörü BIBR1532 Kullanımının Otofajiyle İlişkisi
Proje no. 32941 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2025
Özet
<p>Meme kanseri, özellikle kadınlarda sıklıkla görülmekte olan ve tedavisi oldukça zor olan bir hastalıktır, bu sebeple yeni tanı, terapi ve tedavi stratejileri gerektirmektedir. Meme kanseri hücreleri içerisinde yer alan ve tümör oluşturma kapasitesi yüksek bir hücre popülasyonu olan meme kanseri kök hücreleri, tümör içinde farklı hücre tiplerine dönüşebilme yetenekleriyle tümör büyümesi ve yayılmasında önemli bir rol oynamaktadır ve tanıyı zorlaştırmaktadırlar. Kök hücrelerin ölümsüzlüklerini sürdürebilme özellikleri göz önüne alındığında, telomer adı verilen yapılar önemli bir araştırma alanı olarak öne çıkmaktadır. Telomerler, her hücre bölünmesi defasında kısalan ve kritik bir uzunluğa ulaşan hücrelerde hücre bölünmesini durdurarak hücre yaşlanması ve apoptozu sağlamaktadırlar. Telomeraz enzimi, bu kısalma sürecinin ardından telomerlerin uçlarına yeni nükleotidler ekleyerek telomerleri korumaktan sorumlu olan bir enzimdir. Bu süreç, normal hücrelerde bulunmasına rağmen kanser hücrelerinde bulunmamaktadır; kanser hücrelerinde telomerler daha uzun süre korunduğu için hücreler sürekli bölünmeye devam etmektedir. Bu sebeple, telomeraz inhibitörleri kanserlerde bir terapi stratejisi olarak kullanılmaktadır.</p><p>BIBR1532 adı verilen bir telomeraz inhibitörü, meme kanseri kök hücrelerinde telomerazları inhibe ederek kanser hücrelerinin ölümsüzlüğünü, bölünmesini sınırlandırarak, tümör büyümesini ve metastazı azaltabilmektedir. Ancak bu ilacın, hücre içindeki organeller ve proteinler gibi hasarlı veya gereksiz hücresel bileşenlerin parçalanmasını ve geri dönüştürülmesini içeren hücresel süreç olan otofaji üzerindeki etkisi tam olarak bilinmemektedir. Projenin amacı, BIBR1532'nin meme kanseri kök hücrelerinde otofajiyi nasıl etkilediğini araştırmaktır ve projenin ardından elde edilecek olan çıktılarla, daha ileri süreçlerde yapılması mümkün çalışmalarda daha etkin yeni tanı ve tedavi seçeneklerinin oluşturulmasına katkı sağlaması amaçlanmaktadır.</p><p>Deney, meme kanseri kök hücrelerinin uygun koşullarda kültüre edilmesi ile başlayacaktır. BIBR1532 uygulaması için gereken IC50 değeri belirlenecek ve uygun dozlarda hücrelere uygulanacaktır. Sitotoksisite testleri ile etken maddenin hücre canlılığı üzerindeki etkisi incelenecektir. Ardından Annexin V yöntemi ile apoptotik etkileri değerlendirilecektir. Bu süreçlerin ortalama 9-10 ay sürmesi beklenmektedir. Otofajiye bağlı genlerin ekspresyon seviyelerinin ölçümü için cDNA sentezi ve RT-qPCR analizleri gerçekleştirilecektir. PCR sonuçlarına göre önemli görülen genler belirlendikten sonra da bu genlerin protein seviyelerindeki değişiklikler Western Blot ile analiz edilecektir. PCR ve Western Blot analizlerinin ise 2 ay sürmesi beklenmektedir. Daha sonra veri analizleri tamamlanarak çalışma bitirilecektir. </p>