Biyolojik Aktif Doğal Bileşiklerin Endemik Cephalaria sumbuliana Bitkisinden İzolasyonu Saflandırılması ve Yapı Tayini
Proje no. 20471 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Endemik Cephalaria sumbuliana bitkisinin fitokimyasal içeriğinin ve biyolojik aktivite potansiyelinin araştırılmasının amaçlandığı tez çalışmamızda, triterpen glikozitlerce zengin olduğu tespit edilen n-bütanol ekstresi üzerinde detaylı kromatografik, kimyasal ve biyolojik çalışmalar tarafımızca ilk kez gerçekleştirildi. İzolasyon ve saflandırma çalışmalarında; çeşitli kromatografik ve kimyasal yöntemler sonucunda 1’i yeni toplam on üç doğal bileşik elde edildi. Bileşiklerin yapılarının aydınlatılmasında 1 ve 2 boyutlu NMR analizleri, HR-MS, IR ve GC-MS yöntemleri kullanıldı. Yeni bileşiğin yapısının aglikona esterik olarak bağlı, monodesmosidik, oleanan tipinde bir triterpen saponin olduğu saptanmış ve bileşiğe sumbulianosit A (1) ismi verilmiştir. İzole edilen bilinen 12 bileşiğin de yapılarının triterpen saponin olduğu belirlenmiştir. Bunlardan dipsacus saponin A (2) bileşiği Cephalaria bitki sınıfından ilk kez izole edilmiştir. Diğer bilinen bileşiklerin isimleri sırasıyla şu şekildedir; elmalienosit A (3), elmalienosit B (4), elmalienosit C (5), 3-O-?-L-ramnopiranozil-(1?2)-?-L-arabinopiranozil hederagenin 28-O-ß-D- glukopiranozil ester (6), tchihatchewosit A (7), akebia saponin D (8), scoposit A (9), dipsacosit B (10), balansoit D (11), davisianosit A (12), cilicicosit I (13). Yeni bileşik 1 ve Cephalaria’da yeni olan bileşik 2’nin sitotoksik ve immünomodülatör aktiviteleri test edildi. Bileşiklerin her ikisinde de belirgin bir sitotoksisiteye rastlanmazken, bileşik 1’in IL-1ß sitokini üzerinde inhibisyon etkisi gösterdiği tespit